ମନୋବୋଧଃ

 ମନୋବୋଧଃ 

॥ ଶ୍ରୀ ରାମ ॥

ମନୋବୋଧଃ

ଶ୍ରୀରାମଦାସାନୁଦାସଃ

ଗଣେଶୋଽସ୍ତି ଯଃ ଷଡ୍ଗୁଣୈଶ୍ୱର୍ୟଯୁକ୍ତଃ

ତଥା ଶାରଦା ଯା ଚତୁର୍ୱାକ୍ସ୍ୱରୂପା ।

ପ୍ରଣମ୍ୟାଽଥ ତୌ ସୃଷ୍ଟିନିର୍ମାଣମୂଲଂ

ଅନନ୍ତଂ ହିତଂ ରାମମାର୍ଗଂ ପ୍ରବକ୍ଷ୍ୟେ ॥ ୧॥

ମନୋ ରାମଭକ୍ତେଃ ପଥା ଯାସ୍ୟସି ତ୍ୱଂ

ତଦା ଶ୍ରୀହରିଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ୟସେ ତଂ ସ୍ୱଭାବାତ୍ ।

ଜନୈର୍ନିନ୍ଦିତଂ ଯତ୍ ତ୍ୱୟା ତନ୍ନ କାର୍ୟଂ

ନରୈଃ ଶ୍ଲାଘିତଂ କର୍ମ ଯତ୍ନେନ ସେବ୍ୟମ୍ ॥ ୨॥

ପ୍ରଭାତେ ତୁ ଯଶ୍ଚିନ୍ତୟେଦ୍ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଂ

ତତଃ କୀର୍ତୟେତ୍ ତଦ୍ଗୁଣାଂଶ୍ଚାରୁବାଚା ।

ସଦାଚାରମେନଂ ତ୍ୟଜେନ୍ନୈକଚିତ୍ତୋ

ଜଗତ୍ୟାଂ ସ ଏବାତିଧନ୍ୟତ୍ୱମେତି ॥ ୩॥

ମନୋ ବାସନାଂ ଦୁଃଖଦାଂ ସନ୍ତ୍ୟଜାଶୁ

ମନଃ ସର୍ୱଦା ପାପବୁଦ୍ଧିଂ ଜହୀହି ।

ମନୋ ମା ତ୍ୟଜାଽଜ୍ଞାନତୋ ଧର୍ମମାର୍ଗଂ

ମନସ୍ତିଷ୍ଠ ସତ୍ସାରଭୂତେ ବିଚାରେ ॥ ୪॥

ମନଃ ପାପକର୍ମାଦରସ୍ତ୍ୟାଜ୍ୟ ଏବ

ମନଃ ସତ୍ୟସଙ୍କଲ୍ପ ଏବାନୁସେବ୍ୟଃ ।

ମନଃ କଲ୍ପନାଂ ମୁଞ୍ଚ ଶବ୍ଦାଦିକାନାଂ

ବିକାରାଶ୍ରୟେଣେହ ଧିଗ୍ ଧିକ୍ତ୍ୱମେତି ॥ ୫॥

ମନୋ ମାଽସ୍ତୁ ତେ କ୍ଲେଶଦଃ କ୍ରୋଧଲେଶୋ

ମନୋ ମାଽସ୍ତୁ କାମୋ ବିକାରସ୍ୟ ମୂଲମ୍ ।

ମନୋ ମା ମଦଂ ଦୁଷ୍ଟମଙ୍ଗୀକୁରୁ ତ୍ୱଂ

ମନୋ ମାଽସ୍ତୁ ତେ ମତ୍ସରୋ ମା ଚ ଦମ୍ଭଃ ॥ ୬॥

ମନୋ ଧାର୍ୟମାର୍ୟେଷୁ ମାର୍ଗେଷୁ ଧୈର୍ୟଂ

ମନୋ ହୀନପୁଂସୋ ବଚଃ କ୍ଷାମ୍ୟମେବ ।

ମନୋଜ୍ଞୈସ୍ତ୍ୱୟା ଶୀତଲୈର୍ୱାକ୍ପ୍ରବନ୍ଧୈଃ

ମନଃ ସର୍ୱଦା ସଜ୍ଜନାସ୍ତୋଷଣୀୟାଃ ॥ ୭॥

ମନୋ ଦେହପାତେଽପି କୀର୍ତିଃ ସ୍ଥିରା ସ୍ୟାଦ୍

ଯୟା ତାଂ କ୍ରିୟାଂ ସର୍ୱଦେବାଽଽରଭସ୍ୟ ।

ମନଶ୍ଚାନ୍ଦନଂ ସଦ୍ଗୁଣଂ ସମ୍ପ୍ରଗୁହ୍ୟ

ତ୍ୱୟା ସର୍ୱଥା ସଜ୍ଜନାଃ ପ୍ରୀଣନୀୟାଃ ॥ ୮॥

ମନଃ ପାରକୀୟଂ ବନଂ ମା ଚିନୁ ତ୍ୱମ୍

ଅତିସ୍ୱାର୍ଥଧୀଃ ଶିଷ୍ୟତେଽତ୍ରାତିପାପା ।

ସଦା ପାପଜନ୍ୟଂ ଫଲଂ ଭୋଗ୍ୟମେବ

ଯଦା ନେପ୍ସିତାଽଽପ୍ତିସ୍ତଦା ଦୁଃଖମେବ ॥ ୯॥

ମନୋ ରାମଚନ୍ଦ୍ରେ ସଦା ପ୍ରୀତିରସ୍ତୁ

ବଲାଦ୍ ହୃଦ୍ଗତଂ ଦୁଃଖଜାଲଂ ନିବାର୍ୟମ୍ ।

ତ୍ୱୟା ଦେହଦୁଃଖଂ ସୁଖତ୍ୱେନ ମାନ୍ୟଂ

ରମସ୍ତ୍ୱାତ୍ମରୂପେ ବିଚାରେଣ ନିତ୍ୟମ୍ ॥ ୧୦॥

ସମସ୍ତୈଃ ସୁଖୈଃ ସଂୟୁତଃ କୋଽସ୍ତି ଲୋକେ

ମନଃ ସଦ୍ୱିଚାରୈଃ ଶନୈର୍ନିଶ୍ଚିନୁତ୍ୱମ୍ ।

ମନୋ ଯତ୍ ତ୍ୱୟା ସଞ୍ଚିତଂ କର୍ମ ପୂର୍ୱଂ

ତଦେବେହ ଭୋଗ୍ୟଂ ଶୁଭଂ ବାଽଶୁଭଂ ବା ॥ ୧୧॥

ମନୋ ମାଽନ୍ତରଂ ଦୁଃଖଜାଲସ୍ୟ ଦେହୀ

ମନଃ ସର୍ୱଥା ଶୋକଚିନ୍ତେ ବିସର୍ଜ ।

ତତୋ ଦେହବୁଦ୍ଧିଂ ବିବେକାଦ୍ୱିହାୟ

ବିଦେହସ୍ଥିତୌ ମୁକ୍ତିଭାଗ୍ ସଂରମସ୍ୱ ॥ ୧୨॥

ମନୋ ବ୍ରୂହି ତତ୍ ଚେତ୍ ଶ୍ରୁତଂ ରାବଣସ୍ୟ

କ୍ଷଣେନୈବ ରାଜ୍ୟଂ ସମସ୍ତଂ ବିନିଷ୍ଟମ୍ ।

ତ୍ୟଜାତୋଽଶୁଭାଂ ବାସନଂ ଦୁଃଖଦାତ୍ରୀଂ

ବଲେନୈତି କାଲୋ ହଠାତ୍ ପୃଷ୍ଠଲଗ୍ନଃ ॥ ୧୩॥

ମନୋ ଦେହ ଏଷୋଽତିପୁଣ୍ୟେନ ଲବ୍ଧଃ

କୃତାନ୍ତେନ ନୀତଃ ସ ଏବାନ୍ତକାଲେ ।

ମହାନ୍ତୋଽପି ବୈ ମୃତ୍ୟୁମାର୍ଗେଣ ଯାତା

ଅସଙ୍ଖ୍ୟେୟ-ଜୀବା ଜନିଂ ପ୍ରାପ୍ୟ ନଷ୍ଟାଃ ॥ ୧୪॥

ମନଃ ପଶ୍ୟ ଯେ ସଂସ୍ଥିତା ମୃତ୍ୟୁଭୂମୌ

ବଦନ୍ତ୍ୟାମୃତିଂ ତେଽହମେବାହମିତ୍ଥମ୍ ।

ଚିରଂ ଜୀବିତଂ ମାନୟନ୍ତ୍ୟାତ୍ମନୋଽଜ୍ଞାଃ

କ୍ଷଣାତ୍ ତେ ପରିତ୍ୟଜ୍ୟ ସର୍ୱଂ ପ୍ରୟାନ୍ତି ॥ ୧୫॥

ମୃତଂ ବନ୍ଧୁମାଲୋକ୍ୟ ଶୋଚତ୍ୟପାର୍ଥଃ

କ୍ଷଣାତ୍ ସୋଽପି ମୃତ୍ୟୋଃ ପଥା ସମ୍ପ୍ରୟାତି ।

ଯତୋଽଜ୍ଞସ୍ୟ ନୋ ଯାତି ଲୋଭଃ ପ୍ରଶାନ୍ତିଂ

ତତୋଽସୌ ପୁନର୍ଦେହୟୋଗଂ ପ୍ରୟାତି ॥ ୧୬॥

ଜନୋ ମୂଢଭାବେନ ଶୋଚତ୍ୟପାର୍ଥଂ

କ୍ଷଣେନୈବ ଭାବ୍ୟଂ ଭବତ୍ୟେବ ନିତ୍ୟମ୍ ।

ଭବେତ୍ କର୍ମଣା ସ୍ୱେନ ପୁତ୍ରାଦିୟୋଗୋ

ବୃଥା ଖିଦ୍ୟତେ ତଦ୍ୱିୟୋଗେଽଲ୍ପବୁଦ୍ଧିଃ ॥ ୧୭॥

ମନୋ ଧାରୟାଶାଂ ସଦା ରାଘବସ୍ୟ

ତତୋଽନ୍ୟଂ ନରଂ ନୈବ ସଙ୍କୀର୍ତୟ ତ୍ୱମ୍ ।

ପୁରାଣାନି ବେଦାଶ୍ଚ ଯଂ ବର୍ଣୟନ୍ତି

ନରଃ ଶ୍ଲାଘ୍ୟତାମେତି ତଦ୍ୱର୍ଣନେନ ॥ ୧୮॥

ମନୋ ମା କଦାପି ତ୍ୟଜ ବ୍ରହ୍ମସତ୍ୟଂ

ମନୋଽସନ୍ମତିଂ ମା କୃଥାଃ ସର୍ୱଥୈବ ।

ମନୋ ବ୍ରୂହି ସତ୍ୟଂ ସଦା ସଦ୍ୱିଚୋଭିଃ

ମନୋଽସତ୍ ତ୍ୟଜ ପ୍ରାଜ୍ଞ ମିଥ୍ୟେତି ମତ୍ୱା ॥ ୧୯॥

ଅତୀବ ଶ୍ରମୋ ଜାୟତେ ମାତୃଗର୍ଭେ

ମନସ୍ତନ୍ନ କାର୍ୟଂ ଯତୋ ଦୁଃଖଭାକ୍ ସ୍ୟାତ୍ ।

ଶିଶୁଃ ପଚ୍ୟତେ ଜାଠରେ ବହ୍ନିକୁଣ୍ଡେ

ତଦାଽଧଃଶିରାଶ୍ଚୋର୍ଧ୍ୱପାତ୍ ଚାତିଖିନ୍ନଃ ॥ ୨୦॥

ମନୋ ଜନ୍ମ-ମୃତ୍ୟୁ-ପ୍ରଦାଂ ଦୁଃଖଦାତ୍ରୀଂ

ଧନାଽଽପ୍ତ-ପ୍ରିୟା-କାମନାଂ ସନ୍ତ୍ୟଜାଶୁ ।

ଯତୋ ଯାତନା ଗର୍ଭବାସେଽସ୍ତ୍ୟସହ୍ୟା

ତତୋ ରାଘବେ ପ୍ରୀତିୟୋଗଂ କୁରୁଷ୍ୱ ॥ ୨୧॥

ମନୋ ମେ ହିତଂ କାର୍ୟମେତତ୍ ତ୍ୱୟାଽଦ୍ୟ

ସଦା ରାମପାଦୌ ପ୍ରୟତ୍ନେନ ସେବ୍ୟୌ ।

ପ୍ରଭୁର୍ୱାୟୁପୁତ୍ରସ୍ୟ ଯଃ ଖ୍ୟାତକୀର୍ତିଃ

ଜନାନୁଦ୍ଧରେତ୍ ସ ତ୍ରିଲୋକାଧିନାଥଃ ॥ ୨୨॥

ମନୋ ରାମନାମ୍ନସ୍ତ୍ୱୟାଽନ୍ୟନ୍ନ ବାଚ୍ୟଂ

ବୃଥା ବାକ୍ପ୍ରବନ୍ଧାତ୍ ସୁଖଂ ନୈତି କଶ୍ଚିତ୍ ।

କ୍ଷଣେନାୟୁରଗ୍ରେ ହରତ୍ୟେବ କାଲଃ

ଶରୀରାବସାନେଽଥ କୋ ମୋଚୟେତ୍ ତ୍ୱାମ୍ ॥ ୨୩॥

ବିନା ରାମସେବାଂ ଶ୍ରମୋ ବ୍ୟର୍ଥ ଏବ

ଜନସ୍ୟ ପ୍ରଲାପୋ ଯଥା ନିଦ୍ରିତସ୍ୟ ।

ଅତୋ ବ୍ରୂହି ବାଚା ହରେର୍ନାମ ନିତ୍ୟଂ

ଅହନ୍ତାଂ ମହାପାପିନୀ ସଂହରାଶୁ ॥ ୨୪॥

ମନସ୍ତେ ମଦୁକ୍ତିର୍ହିତୈବେତି ମାନ୍ୟା

ନ ଚେଦ୍ ରାମ-ପାଦାବ୍ଜ-ଲବ୍ଧିଃ କୁତସ୍ତେ ।

ସୁଖାପ୍ତି-କ୍ଷଣେ ଜାୟତେ ସୌଖ୍ୟମେବ

ତତଃ ସର୍ୱନାଶଃ ସ୍ଥିରଂ ନୈବ କିଞ୍ଚିତ୍ ॥ ୨୫॥

କୃତଃ କେନଚିଦ୍ ଦେହ-ରକ୍ଷା-ପ୍ରୟତ୍ନଃ

ସ ଦେହଃ କ୍ଷଣେନୈବ କାଲେନ ନୀତଃ ।

ଅତସ୍ତ୍ୱଂ ମନୋ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଂ ଭଜସ୍ୱ

ପ୍ରମୁଞ୍ଚାନ୍ତରାତ୍ ସର୍ୱଚିନ୍ତାଂ ଭବସ୍ୟ ॥ ୨୬॥

ଭବସ୍ୟାସ୍ୟ ଭୀତ୍ୟା ମନଃ କିଂ ବିଭେଷି

ଜହୀମାଂ ଧିୟଂ ଧୈର୍ୟମେବାବଲମ୍ବ୍ୟ ।

ପ୍ରଭୌ ରକ୍ଷକେ ରାମଚନ୍ଦ୍ରେ ଶିରଃସ୍ଥେ

ଭୟଂ କିଂ ନୁ ତେ ଦଣ୍ଡହସ୍ତାତ୍ କୃତାନ୍ତାତ୍ ॥ ୨୭॥

ମନୋ ଦୀନନାଥଂ ପ୍ରଭୁଂ ଚାପପାଣିଂ

ବିଲୋକ୍ୟାଗ୍ରତଃ କମ୍ପତେ କାଲ ଏଷଃ ।

ଜନୈର୍ମଦ୍ୱଚଃ ସତ୍ୟମେବେତି ମାନ୍ୟଂ

ସ ନୋପେକ୍ଷତେ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଃ ସ୍ୱଭକ୍ତମ୍ ॥ ୨୮॥

ବ୍ରତଂ ରାମଚନ୍ଦ୍ରସ୍ୟ ତୁ ଖ୍ୟାତମେତତ୍

ସ୍ୱଭକ୍ତଦ୍ୱିଷୋ ମସ୍ତକଂ ତାଡ୍ୟମେବ ।

ପୁରୀ ଯେନ ନୀତା କ୍ଷଣାଦ୍ ଦେବଲୋକଂ

ସ ନୋପେକ୍ଷତେ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଃ ସ୍ୱଭକ୍ତମ୍ ॥ ୨୯॥

ପ୍ରଭୋଃ ସେବକଂ ଲୋକୟେତ୍ କ୍ରୂରଦୃଷ୍ଟ୍ୟା

ସ ଈଦୃଉଗ୍ୱିଧଃ କୋଽସ୍ତି ଭୂମ୍ୟାମବୁଦ୍ଧିଃ ।

ତ୍ରିଲୋକ୍ୟାଂ ଜନା ଯଦ୍ୟଶୋ ବର୍ଣୟନ୍ତି

ସ ନୋପେକ୍ଷତେ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଃ ସ୍ୱଭକ୍ତମ୍ ॥ ୩୦॥

ମହା ସଙ୍କଟାନ୍ମୋଚିତା ଯେନ ଦେବାଃ

ବଲେନ ପ୍ରତାପୈର୍ଗୁଣୈର୍ୟୋ ବରିଷ୍ଠଃ ।

ସ୍ମରତ୍ୟମ୍ବିକା ଶୂଲପାଣିସ୍ତଥା ଯଂ

ସ ନୋପେକ୍ଷତେ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଃ ସ୍ୱଭକ୍ତମ୍ ॥ ୩୧॥

ଅହଲ୍ୟା ଶିଲୀଭୂତଦେହାଽପି ଯେନ

କୃତା ପାଦସଂସ୍ପର୍ଶତୋଽତୀବ ପୂତା ।

ଶ୍ରୁତିର୍ୟଦ୍ୟଶୋବର୍ଣନେ ମୌନମାପ

ସ ନୋପେକ୍ଷତେ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଃ ସ୍ୱଭକ୍ତମ୍ ॥ ୩୨॥

ମନଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ୟର୍କ୍ଷମେର୍ୱାଦିକଂ ତୁ

ବସତ୍ୟଞ୍ଜସା ଯତ୍ସ୍ୱରୂପେ ସମସ୍ତମ୍ ।

ଚିରଞ୍ଜୀବତାଂ ଯେନ ନୀତୌ ସ୍ୱଦାସୌ

ସ ନୋପେକ୍ଷତେ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଃ ସ୍ୱଭକ୍ତମ୍ ॥ ୩୩॥

ଉପେକ୍ଷା ନ କସ୍ୟାପି ଯସ୍ୟ ସ୍ୱରୂପେ

ଇତି ପ୍ରତ୍ୟଯୋ ନାସ୍ତି ମୂଢସ୍ୟ ଚିତ୍ତେ ।

ପୁରାଣାନି ଯଂ ବିଶ୍ୱପାଲଂ ବଦନ୍ତି

ସ ନୋପେକ୍ଷତେ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଃ ସ୍ୱଭକ୍ତମ୍ ॥ ୩୪॥

ହୃଦି ସ୍ୱେ ସ୍ଥିତୋ ଯାଦୃଶୋ ଯସ୍ୟ ଭାବୋ

ବସତ୍ୟଞ୍ଜସା ତାଦୃଶସ୍ତତ୍ର ଦେବଃ ।

ଅନନ୍ୟସ୍ୟ ଯୋ ରକ୍ଷକଶ୍ଚାପପାଣିଃ

ସ ନୋପେକ୍ଷତେ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଃ ସ୍ୱଭକ୍ତମ୍ ॥ ୩୫॥

ହରିଃ ପ୍ରାଣିନାଂ ସଂନିଧୌ ସର୍ୱଦାଽଽସ୍ତେ

କୃପାଲୁଃ ସ୍ୱଭକ୍ତସ୍ୟ ଧୈର୍ୟଂ ବିଲୋକ୍ୟ ।

ସୁଖାନନ୍ଦ-କୈବଲ୍ୟ-ଦାତାଽସ୍ତି ଯୋ ବୈ

ସ ନୋପେକ୍ଷତେ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଃ ସ୍ୱଭକ୍ତମ୍ ॥ ୩୬॥

ଯଥା ଭାସ୍କରଶ୍ଚକ୍ରବାକସ୍ୟ ଗୋପ୍ତା

ତଥା ସଙ୍କଟେଽସ୍ତି ପ୍ରଭୁଃ ସେବକସ୍ୟ ।

ହରେର୍ଭକ୍ତିମାହାତ୍ମ୍ୟମୁଦ୍ଗୀୟତେ ଜ୍ଞୈଃ

ସ ନୋପେକ୍ଷତେ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଃ ସ୍ୱଭକ୍ତମ୍ ॥ ୩୭॥

ମନଃ ପ୍ରାର୍ଥନାଂ ରେ ଶୃଣୁ ତ୍ୱଂ ମମୈକାଂ

ରଘୂତ୍ତଂସରୂପଂ ପ୍ରପଶ୍ୟାଚଲସ୍ତ୍ୱମ୍ ।

ଇଦଂ ମଦ୍ୱଚସ୍ତେ ନ ହେୟଂ କଦାପି

ମନୋ ରାଘବେ ତ୍ୱଂ ନିବାସଂ କୁରୁଷ୍ୱ ॥ ୩୮॥

ପୁରାଣାନି ବେଦାଶ୍ଚ ଯଂ ବର୍ଣୟନ୍ତି

ସମାଧାନତା ସ୍ୟାତ୍ ସଦା ଯସ୍ୟ ସଙ୍ଗାତ୍ ।

ସମର୍ପ୍ୟାଶୁ ତସ୍ମିନ୍ ନିଜଂ ଚଞ୍ଚଲତ୍ୱଂ

ମନୋ ରାଘବେ ସଂନିବାସଂ କୁରୁଷ୍ୱ ॥ ୩୯॥

ମନଃ ପ୍ରାପ୍ୟତେ ବୈ ସୁଖଂ ଯତ୍ର ସର୍ୱମ୍

ଅତୀବାଦରେଣେହ ତଲ୍ଲକ୍ଷିତବ୍ୟମ୍ ।

ବିବେକେନ ଦୁଷ୍କଲ୍ପନାଂ ସଂନିବାର୍ୟ

ମନୋ ରାଘବେ ସଂନିବାସଂ କୁରୁଷ୍ୱ ॥ ୪୦॥

ସଦୈବାଟନେ ନୋ ସୁଖଙ୍କିଞ୍ଚିଦସ୍ତି

ଶ୍ରମୋ ଜାୟତେ ନୋ ହିତଂ କିଞ୍ଚିଦେବ ।

ବିବେକେନ ଲବ୍ଧ୍ୱା ଘନାନନ୍ଦ-ବୋଧଂ

ମନୋ ରାଘବେ ସଂନିବାସଂ କୁରୁଷ୍ୱ ॥ ୪୧॥

ଅଲଂ ବିସ୍ତରେଣ ବ୍ରବୀମ୍ୟେକମେବ

ମନୋ ରାଘବଂ ତ୍ୱଂ ସ୍ୱକୀୟଂ କୁରୁଷ୍ୱ ।

ତଦୀୟଂ ବ୍ରତଂ ଦୀନନାଥେତି ଶ୍ରୁତ୍ୱା

ମନଃ ସଜ୍ଜନ ସ୍ୱସ୍ୱରୂପେ ବସ ତ୍ୱମ୍ ॥ ୪୨॥

ମନଃ ସଦ୍ୱଚୋ ମେ ତ୍ୱୟା ଗ୍ରାହ୍ୟମେକଂ

ହିତଂ କାର୍ୟମେବାତ୍ମନଃ ସର୍ୱଥେତି ।

କଦାପ୍ୟେହ ରାମେତରଂ ନୈବ ବାଚ୍ୟଂ

ସଦାଽଽତ୍ମସ୍ୱରୂପଂ ନିଦିଧ୍ୟାସନୀୟମ୍ ॥ ୪୩॥

ମନୋ ମୂଢସଙ୍ଗେ ତୁ ମୌନଂ ବିଧେୟଂ

କଥାସ୍ୱାଦରୋ ରାଘବସ୍ୟୈବ କାର୍ୟଃ ।

ନ ରାମୋ ଗୃହେ ଯତ୍ର ସନ୍ତ୍ୟଜ୍ୟ ତତ୍ତୁ

ସୁଖାର୍ଥେ ସଦାଽରଣ୍ୟବାସୋ ବିଧେୟଃ ॥ ୪୪॥

ସମାଧାନଭଙ୍ଗୋ ଭବେଦ୍ୟସ୍ୟ ସଙ୍ଗାତ୍

ଅହନ୍ତା ତଥାଽଽକସ୍ମିକୀ ସ୍ୟାତ୍ସ୍ୱଦେହେ ।

ମତିର୍ୟସ୍ୟ ସଙ୍ଗାତ୍ ତ୍ୟଜେଦ୍ରାମଚନ୍ଦ୍ରଂ

ତଦୀୟେନ ସଙ୍ଗେନ ପୁଂସାଂ ସୁଖଂ କିମ୍ ॥ ୪୫॥

ମନୋ ଯା ଗତା ରାମହୀନା ସ୍ୱବେଲା

ତଦାୟୁସ୍ତ୍ୱୟା ନାଶିତଂ ବୁଦ୍ଧିଜାଡ୍ୟାତ୍ ।

ଶ୍ରମୋ ରାମସେବାଂ ବିନା ଜୀବିତଂ ଯତ୍

ସ ଦକ୍ଷୋଽତ୍ର ଯୋ ରାମସେବୀ ସଦୈବ ॥ ୪୬॥

ହୃଦା ଚିନ୍ତୟନ୍ ଲୋଚନାଭ୍ୟାଂ ପ୍ରପଶ୍ୟନ୍

ହରିଂ ଭକ୍ତିୟୁକ୍ତୋ ଯ ଆସ୍ତେ ବୁଧୋଽପି ।

ଗୁଣପ୍ରୀତିୟୁକ୍ତଶ୍ଚରେତ୍ ସାଧନଂ ଯଃ

ସ ଧନ୍ୟୋଽସ୍ତି ଦାସୋଽତ୍ର ସର୍ୱୋତ୍ତମସ୍ୟ ॥  ୪୭॥

ସଦା ଦେବକାର୍ୟେ ସ୍ୱଦେହଂ ଯୁନକ୍ତି

ସଦା ଯସ୍ୟ ବାଗ୍ ବକ୍ତି ସଦ୍-ରାମନାମ ।

ବରିଷ୍ଠେ ସ୍ୱଧର୍ମେ ସ୍ଥିତିର୍ୟସ୍ୟ ନିତ୍ୟଂ

ସ ଧନ୍ୟୋଽସ୍ତି ଦାସୋଽତ୍ର ସର୍ୱୋତ୍ତମସ୍ୟ ॥ ୪୮॥

ସଦା ବକ୍ତି ଯଦ୍ ଯାତି ମାର୍ଗେଣ ତେନ

ପ୍ରପଶ୍ୟତ୍ୟନେକେଷୁ ତୋ ଦେବମେକମ୍ ।

ଭ୍ରମସ୍ୟ କ୍ଷୟାଦ୍ ଯୋ ଭଜେଦ୍ୱାସୁଦେବଂ

ସ ଧନ୍ୟୋଽସ୍ତି ଦାସୋଽତ୍ର ସର୍ୱୋତ୍ତମସ୍ୟ ॥ ୪୯॥

ବିକାରା ନ କାମାଦୟୋ ଯସ୍ୟ ଚିତ୍ତେ

ତପସ୍ୱୀ ବିରାଗୀ ସ୍ୱୟଂ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ।

ସଦା ଶାନ୍ତଚିତ୍ତସ୍ତମୋଲେଶହୀନଃ

ସ ଧନ୍ୟୋଽସ୍ତି ଦାସୋଽତ୍ର ସର୍ୱୋତ୍ତମସ୍ୟ ॥ ୫୦॥

ମଦୋ ମତ୍ସରଃ ସ୍ୱାର୍ଥବୁଦ୍ଧିର୍ନିରସ୍ତାଃ

ପ୍ରପଞ୍ଚୋଦ୍ଭବୋ ଯସ୍ୟ ଚିତ୍ତେ ନ ଖେଦଃ ।

ସଦା ବକ୍ତି ଯଃ ସୂନୃତାମେବ ବାଚଂ

ସ ଧନ୍ୟୋଽସ୍ତି ଦାସୋଽତ୍ର ସର୍ୱୋତ୍ତମସ୍ୟ ॥ ୫୧॥

କ୍ରମେତ୍ ତତ୍ତ୍ୱଚିନ୍ତାନୁବାଦେନ କାଲଂ

ପ୍ରଲିପ୍ତୋ ନ ଦୋଷେଣ ଦମ୍ଭାଦିକେନ ।

କରୋତ୍ୟୁତ୍ତମୈଃ ପ୍ରତ୍ୟହଂ ବ୍ରହ୍ମବାଦଂ

ସ ଧନ୍ୟୋଽସ୍ତି ଦାସୋଽତ୍ର ସର୍ୱୋତ୍ତମସ୍ୟ ॥ ୫୨॥

ସଦୈବାର୍ଜବୀ ସର୍ୱଲୋକପ୍ରିୟୋ ଯଃ

ସଦା ସର୍ୱଦା ସତ୍ୟବାଦୀ ବିବେକୀ ।

ବଚୋ ଭାଷତେ ନୋଽନୃତଂ ନୋ କଦାଚିତ୍

ସ ଧନ୍ୟୋଽସ୍ତି ଦାସୋଽତ୍ର ସର୍ୱୋତ୍ତମସ୍ୟ ॥ ୫୩॥

ସଦାଽରଣ୍ୟସଂସ୍ଥୋ ଭବେଦ୍ ଯୋ ଯୁବାଽପି

ବିକଲ୍ପସ୍ୟ ଚିତ୍ତେ ମଲୋ ନୈବ ଯସ୍ୟ ।

ଦୃଢଃ ପ୍ରତ୍ୟଯୋ ଯସ୍ୟ ଚିତ୍ତାନ୍ନ ଯାତି

ସ ଧନ୍ୟୋଽସ୍ତି ଦାସୋଽତ୍ର ସର୍ୱୋତ୍ତମସ୍ୟ ॥ ୫୪॥

ଦୁରାଶା ଗତା ଯସ୍ୟ ଚିତ୍ତାତ୍ ସମୂଲା

ପ୍ରବୃଦ୍ଧା ହରି-ପ୍ରେମରୂପା ସୁତୃଷ୍ଣା ।

ଋଣୀ ଦେବଦେବଃ କୃତୋ ଯେନ ଭକ୍ତ୍ୟା

ସ ଧନ୍ୟୋଽସ୍ତି ଦାସୋଽତ୍ର ସର୍ୱୋତ୍ତମସ୍ୟ ॥ ୫୫॥

ଦୟାଲୁଃ କୃପାଲୁଶ୍ଚ ଯଃ କୋମଲାନ୍ତୋ

ଜନେ ସ୍ନେହୟୁକ୍ତଶ୍ଚ ଯୋ ଦାସ-ପାଲଃ ।

ମନୋ ଯସ୍ୟ ନ କ୍ରୋଧ-ସନ୍ତାପ-ଯୁକ୍ତଂ

ସ ଧନ୍ୟୋଽସ୍ତି ଦାସୋଽତ୍ର ସର୍ୱୋତ୍ତମସ୍ୟ ॥ ୫୬॥

ହରେର୍ନାମ-ସଙ୍କୀର୍ତନୋପାସନାଭ୍ୟାଂ

ଜନୋ ଧନ୍ୟତାଂ ଏତ୍ୟଜସ୍ରଂ ଜଗତ୍ୟାମ୍ ।

ଉଦାସୀନତା ସା ପଦାର୍ଥେଷୁ ସାରଂ

ତୟା ସର୍ୱଦା ଚିତ୍ତବୃତ୍ତେଃ ପ୍ରଶାନ୍ତିଃ ॥ ୫୭॥

ମନୋ ମାଽସ୍ତୁ ଶବ୍ଦାଦିଷୁ ପ୍ରୀତିୟୋଗଃ

ପଦାର୍ଥେଷୁ କାମୋ ଭବେତ୍ ପୂର୍ୱପାପୈଃ ।

ସୁନିଷ୍କାମ-ଭକ୍ତ୍ୟା ପ୍ରଭୁଶ୍ଚିନ୍ତନୀୟୋ

ବିକଲ୍ପସ୍ୟ ଲେଶୋଽପି ତୂର୍ଣଂ ପ୍ରହେୟଃ ॥ ୫୮॥

ଜନଃ କଲ୍ପନାଂ କଲ୍ପୟନ୍ କୋଟିକଲ୍ପଂ

ସମଭ୍ୟେତି ରାମଂ ପ୍ରଭୁଂ ନୈବ ନୈବ ।

ଧୃତଶ୍ଚେତସା ଯେନ କାମୋ ନ ରାମଃ

କୁତସ୍ତସ୍ୟ ରାମେ ତୁ ସୁପ୍ରୀତିୟୋଗଃ ॥ ୫୯॥

ମନୋ ରାମଚନ୍ଦ୍ରୋ ନିଧିଃ କାମଧେନୁଃ

ସୁରଦ୍ରୁର୍ମଣିଶ୍ଚିନ୍ତିତାର୍ଥପ୍ରଦଶ୍ଚ ।

ପ୍ରଭାବାଦ୍ ହି ଯସ୍ୟୈବ ସର୍ୱସ୍ୟ ସତ୍ତା

ନ ତତ୍ତୁଲ୍ୟତାମେତି କଶ୍ଚିଦ୍ ଜଗତ୍ୟାମ୍ ॥ ୬୦॥

ସମାଶ୍ରିତ୍ୟ କଲ୍ପଦ୍ରୁମଂ ଦୁଃଖିତୋ ଯଃ

ସଦା ତସ୍ୟ ଚିତ୍ତେ ବସତ୍ୟେବ ଦୁଃଖମ୍ ।

ସମଂ ସଜ୍ଜନୈର୍ୟୋ ବିବାଦଂ କରୋତି

ତତୋ ଯାତି ସନ୍ତାପମନ୍ତର୍ମହାନ୍ତମ୍ ॥ ୬୧॥

ଭବଦ୍ୱୈ ନିଦିଧ୍ୟାସ-ଭଙ୍ଗୋଽପି ତସ୍ୟ

ବଲାଦୁଦ୍ଭବେତ୍ ଶୋକ-ସନ୍ତାପ-ବୃତ୍ତିଃ ।

ସୁଖାନନ୍ଦ-ନାଶୋ ଭବେଦ୍ ଭେଦବୁଦ୍ଧ୍ୟା

ମନୋନିଶ୍ଚୟୋ ଲୁପ୍ତତେ ହନ୍ତ ସର୍ୱଃ ॥ ୬୨॥

ଯଥା କାମଧେନୁପ୍ରଭୋସ୍ତକ୍ର-ଯାଞ୍ଚା

ତଥୈବାତ୍ମବେତ୍ତୁଶ୍ଚ ବାଦପ୍ରିୟତ୍ୱମ୍ ।

ସ ସନ୍ତ୍ୟଜ୍ୟ ଚିନ୍ତାମଣିଂ କାଚଖଣ୍ଡାନ୍

ପ୍ରୟାଚେତ ତସ୍ମୈ ନ କସ୍ତାନ୍ ପ୍ରଦଦ୍ୟାତ୍ ॥ ୬୩॥

ଦୃଢା ନାସ୍ତି ବୁଦ୍ଧିର୍ୱିମୂଢସ୍ୟ ପୁଂସୋ

ନ ଚିତ୍ତେଽସ୍ତି ରାମୋଽତିକାମାକୁଲସ୍ୟ ।

ପ୍ରବୃତ୍ତେଽତିଲାଭେ ଭବେତ୍ କ୍ଷୁବ୍ଧ-ଚିତ୍ତଃ

ପ୍ରସକ୍ତୋଽତିଭୋଗେଷୁ ଦୈନ୍ୟଂ ପ୍ରୟାତି ॥ ୬୪॥

ଅଭକ୍ତ୍ୟା ହରୀ ଜୀବିତଂ ମାଽସ୍ତୁ ଦୀନଂ

ଭବେତ୍ ଚାତିମୌଢ୍ୟେ ସଦା ଦୁଃଖଦୁଃଖମ୍ ।

ମନୋ ରାମଚନ୍ଦ୍ରେଽର୍ପୟ ପ୍ରୀତିୟୋଗଂ

ବିରାମେଷୁ ତେ ମାସ୍ତୁ ବାଞ୍ଛା ଧନାଦୌ ॥ ୬୫॥

ଅସାରୋଽସ୍ତି ସଂସାର ଏଷୋଽତିଘୋରୋ

ମନଃ ସଜ୍ଜନାନ୍ୱେଷୟ ତ୍ୱଂ ହି ସତ୍ୟମ୍ ।

ବିଷଂ ଭକ୍ଷିତଂ ଚେତ୍ ସୁଖଂ ତେ କୁତଃ ସ୍ୟାଦ୍

ଅତୋ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଂ ସଦା ଚିନ୍ତୟ ତ୍ୱମ୍ ॥ ୬୬॥

ଘନଶ୍ୟାମବର୍ଣୋଽତିଲାବଣ୍ୟଯୁକ୍ତୋ

ଗଭୀରୋଽତିଧୀରଃ ପ୍ରତାପେନ ପୂର୍ଣଃ ।

ସ୍ୱଭକ୍ତସ୍ୟ ଯଃ ସଙ୍କଟେ ପକ୍ଷପାତୀ

ସ ରାମଃ ପ୍ରଭାତେ ହୃଦା ଚିନ୍ତନୀୟଃ ॥ ୬୭॥

ବଲେନାଧିକୋ ରାଘବସ୍ଚାପପାଣିଃ

କରାଲସ୍ତୁ କାଲୋଽପି ତସ୍ମାଦ୍ ବିଭେତି ।

କଥା କୈବ ମର୍ତ୍ୟସ୍ୟ ରଙ୍କସ୍ୟ ତତ୍ର

ପ୍ରଭାତେ ହୃଦା ରାଘବଶ୍ଚିନ୍ତନୀୟଃ ॥ ୬୮॥

ସୁଖାନନ୍ଦକୃଦ୍ ବାରକୋ ଯୋ ଭୟସ୍ୟ

ସ ହି ପ୍ରୀତିୟୋଗେନ ସେବ୍ୟୋ ଜଗତ୍ୟାମ୍ ।

ବିବେକାଦନାଚାରବୁଦ୍ଧିଂ ବିସୃଜ୍ୟ

ପ୍ରଭାତେ ହୃଦା ରାଘବଶ୍ଚିନ୍ତନୀୟଃ ॥ ୬୯॥

ମନଃ କୀର୍ତୟ ତ୍ୱଂ ହରିଂ କାମପୂରଂ

ନ ବୈ ବାଧ୍ୟସେ ଦୁଃଖଜାଲୈଃ କଦାପି ।

ମଦାଲସ୍ୟମାଶୁ ତ୍ୱୟା ସମ୍ପ୍ରହେୟଂ

ପ୍ରଭାତେ ହୃଦା ରାଘବଶ୍ଚିନ୍ତନୀୟଃ ॥  ୭୦॥

ମହାଦୋଷନାଶୋଽସ୍ତି ଯତ୍କୀର୍ତନେନ

ନରଃ ସଦ୍ଗତିଂ ଯାତି ଯତ୍କୀର୍ତନେନ ।

ଭବେତ୍ ପୁଣ୍ୟବୃଦ୍ଧିଶ୍ଚ ଯତ୍କୀର୍ତନେନ

ସ ରାମଃ ପ୍ରଭାତେ ହୃଦା ଚିନ୍ତନୀୟଃ ॥ ୭୧॥

ଭବେନ୍ନ ବ୍ୟଯଃ ସ୍ୱୀୟବିତ୍ତସ୍ୟ କିଞ୍ଚିତ୍

ତତୋଚ୍ଚାରଣେ ରାମନାମ୍ନୋ ନ କଷ୍ଟମ୍ ।

କ୍ଷୟୋ ଜାୟତେ ଯେନ ସଂସାରଶତ୍ରୋଃ

ସ ରାମଃ ପ୍ରଭାତେ ହୃଦା ଚିନ୍ତନୀୟଃ ॥ ୭୨॥

ମହଦ୍ ଦୁଃଖମୁତ୍ପଦ୍ୟତେ ଦେହଦଣ୍ଡାତ୍

ପରଂ ନାମସଙ୍କୀର୍ତନେ ନୈବ ଦୁଃଖମ୍ ।

ଶିବଶ୍ଚିନ୍ତୟତ୍ୟେବ ଯଂ ଦେବଦେବଂ

ସ ରାମଃ ପ୍ରଭାତେ ହୃଦା ଚିନ୍ତନୀୟଃ ॥ ୭୩॥

ତପଃପୂର୍ୱକେ ସାଧନେ ଦେହକଷ୍ଟଂ

ଧନେନୈବ ଦାନଂ ବ୍ରତୋଦ୍ୟାପନଂ ଚ ।

କୃପାଲୁଃ ସଦା ଦୀନଜୀବେଷୁ ଯୋଽସୌ

ପ୍ରଭାତେ ହୃଦା ରାଘବଶ୍ଚିନ୍ତନୀୟଃ ॥ ୭୪॥

ମନଃ ସାଧନେଷ୍ୱେତଦେବ ପ୍ରଶସ୍ତଂ

ନ ଚେନ୍ମନ୍ୟସେ ସାଧୁଭିର୍ନିଶ୍ଚିନୁ ତ୍ୱମ୍ ।

ବୃଥା ସଂଶୟସ୍ତ୍ୟାଜ୍ୟ ଏବାନ୍ତକାରୀ

ପ୍ରଭାତେ ହୃଦା ରାଘବଶ୍ଚିନ୍ତନୀୟଃ ॥ ୭୫॥

ଭବେନ୍ନୈବ ଯୋଗୋ ନ ଧର୍ମୋ ନ କର୍ମ

ନ ଭୋଗୋ ନ ଚ ତ୍ୟାଗ ଏକୋଽପି ସାଙ୍ଗଃ ।

ମନୋ ନାମ-ସଙ୍କୀର୍ତନେ ଶ୍ରଦ୍ଦଧସ୍ୱ

ପ୍ରଭାତେ ହୃଦା ରାଘବଶ୍ଚିନ୍ତନୀୟଃ ॥ ୭୬॥

ହରେର୍ନାମ ସଙ୍କୀର୍ତନେ ଶ୍ରଦ୍ଦଧାନୋ

ଭବେଦ୍ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱଶୂନ୍ୟୋଜପନ୍ ରାମନାମ ।

ହରେଃ କର୍ମ କୁର୍ୱନ୍ ଭବିଷ୍ୟତ୍ୟକାମୋ

ସ୍ୱରୂପଂ ଚ ସର୍ୱତ୍ର ପଶ୍ୟେତ୍ ତଦାନୀମ୍ ॥ ୭୭॥

ଅହୋ ଯସ୍ୟ ରାମେ ନ ବିଶ୍ୱସ୍ତବୁଦ୍ଧିଃ

ଭବେତ୍ ପାମରଃ ସର୍ୱଦା ଦୁଃଖଭାକ୍ ସଃ ।

ସ୍ଥିତେ କିନ୍ତୁ କୈବଲ୍ୟଦେ ରାମଚନ୍ଦ୍ରେ

ବୃଥା ଦେହ-ସଂସାର-ଚିନ୍ତାଽଲ୍ପବୁଦ୍ଧେଃ ॥ ୭୮॥

ମନଃ ପାବନାଂ ଭାବନାଂ ରାଘବସ୍ୟ

ନିଧେହ୍ୟନ୍ତରେ ମାଽସ୍ତୁ ସଂସାରଚିନ୍ତା ।

ଭବୋ ଭ୍ରାମୟତ୍ୟେବ ଜୀବଂ ସଦୈବ

ଅସଦ୍-ବସ୍ତୁ-ସନ୍ଧାରଣଂ ବ୍ୟର୍ଥମେବ ॥ ୭୯॥

ମନଃ ସଂଶ୍ରୟ ଶ୍ରୀଶମୀଶସ୍ୟ ହୃତ୍ସ୍ଥଂ

ତରାଦ୍ୟୈବ ଦୁଷ୍ପାର-ସଂସାର-ବାର୍ଧିମ୍ ।

ପ୍ରହେୟସ୍ତ୍ୱୟା ଦୁର୍ଭରଃ କାମ ଏଷଃ

ଖରୋ ମତ୍ସରଃ ସର୍ୱଥା ଦଣ୍ଡ୍ୟ ଏବ ॥ ୮୦॥

ମନୋ ମତ୍ସରାତ୍ ମା ତ୍ୟଜ ଶ୍ରୀଶନାମ

ନିଦିଧ୍ୟାସ ଏଷୋଽସ୍ତ୍ୱତୀବାଦରାତ୍ ତେ ।

ମନୋ ରାମନାମୋତ୍ତମଂ ସାଧନଂ ରେ

ନ ଚୈତସ୍ୟ ତୁଲ୍ୟଂ କିମପ୍ୟସ୍ତି ଲୋକେ ॥ ୮୧॥

ବହୂନ୍ୟନ୍ୟନାମାନି ତୁଲ୍ୟାନି ନାସ୍ୟେତି

ଅଭାଗ୍ୟାନ୍ନ ଜାନାତ୍ୟଯଂ ପାମରୋଽଜ୍ଞଃ ।

ଇଦଂ ପାର୍ୱତୀଶେନ ବୁଦ୍ଧଂ ବିଷଘ୍ନଂ

କଥା ମାନବସ୍ୟାତ୍ର କା କିଙ୍କରସ୍ୟ ॥ ୮୨॥

ସ୍ମରାରୀଃ ସଦା ଧ୍ୟାୟତୀଶଂ ହି ରାମଂ

ଉମାସଂୟୁତୋ ଗାୟତି ପ୍ରେମବଦ୍ଧଃ ।

ଦୃଢ-ଜ୍ଞାନ-ବୈରାଗ୍ୟ-ସାମର୍ଥ୍ୟ-ଯୁକ୍ତଃ

ସଦାଽଽସ୍ତେ ସୁଖଂ ରାମ-ବିଶ୍ୱାସ-ପୂର୍ଣଃ ॥ ୮୩॥

ଶିରଃସଂସ୍ଥିତୋ ଯଃ ପ୍ରଭୁର୍ୱିଠ୍ଠଲସ୍ୟ

ଶିବଃ ସୋଽପି ତଦ୍ଧ୍ୟାନ-ମଗ୍ନୋ ନ କିଂ ତ୍ୱମ୍ ।

ଯତୋ ନୀଲକଣ୍ଠୋଽପି  ଶାନ୍ତିଂ ପ୍ରପେଦେ

ସ ରାମଃ କୃତାନ୍ତାନ୍ନରଂ ମୋଚୟେଦ୍ ବୈ ॥ ୮୪॥

ଭଜେଦ୍ ରାଘବଂ ଯୋଗି-ବିଶ୍ରାନ୍ତି-ହେତୁଂ

ଜପତ୍ୟସ୍ୟ ନାମାନି ଗୌର୍ୟା ମହେଶଃ ।

ତପସ୍ୱୀ ସ୍ୱୟଂ ଶଙ୍କରଃ ଶାନ୍ତ ଆସୀଦ୍

ଭବେନ୍ମୁକ୍ତିଦୋଽନ୍ତେ ହ୍ୟସୌ ରାମ ଏକଃ ॥ ୮୫॥

ମୁଖେ ଯସ୍ୟ ରାମଃ ସୁଖଂ ତସ୍ୟ ନିତ୍ୟଂ

ସଦାନନ୍ଦରୂପେ ନିମଗ୍ନଃ ସ ଆସ୍ତେ ।

ବିନା ରାମମନ୍ୟତ୍ର ସନ୍ଦେହଖେଦୌ

ନିଜଂ ଧାମ ନାମୈବ ଶୋକାପହାରି ॥ ୮୬॥

ମୁଖେ ଯସ୍ୟ ରାମୋ ନ କାମୋଽସ୍ତି ଚିତ୍ତେ

ନ ତଦ୍-ଧୈର୍ୟଲୋପୋ ଭବେତ୍ ସଙ୍କଟେଷୁ ।

ହରେର୍ଭକ୍ତିୟୋଗେନ କାମଂ ବିଜିତ୍ୟ

ସ ଧନ୍ୟୋଽଭବଦ୍ ମାରୁତିବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ॥ ୮୭॥

ଅତୀବୋତ୍ତମଂ ସୁନ୍ଦରଂ ସ୍ୱଲ୍ପବର୍ଣଂ

ଅମୂଲ୍ୟଂ ସୁଲଭ୍ୟଂ ହିତଂ ରାମନାମ ।

ଜନୈଃ କୀର୍ତ୍ୟମାନଂ ଭବଧ୍ୱଂସକଂ ଯତ୍

ତଦେବେହ କୈବଲ୍ୟରୂପଂ ନରାଣାମ୍ ॥ ୮୮॥

ସଦା ଭୋଜନାଦୌ ବଦେଦ୍ ରାମନାମ

ତତୋ ଭୋଜନେ ସାଦରଂ ଘୋଷଣୀୟମ୍ ।

ପ୍ରତିଗ୍ରାସମେବଂ ବଦେନ୍ନାମ ପୁଣ୍ୟଂ

ତଦା ପ୍ରାପ୍ୟତେ ଶ୍ରୀହରିଃ ସ ସ୍ୱଭାବାତ୍ ॥ ୮୯॥

ସଦା ନାମହୀନସ୍ୟ ଘୋରାଽସ୍ତି ହାନିଃ

ନ ଯସ୍ୟାଦରୋ ନାମ୍ନି ତଜ୍ଜନ୍ମ ତୁଚ୍ଛମ୍ ।

ହରେର୍ନାମ ବେଦେଷୁ ଶାସ୍ତ୍ରେଷୁ ଶ୍ରେୟ-

ସ୍କରମ୍ବୈ ପରଂ ଖ୍ୟାପିତଂ ବ୍ୟାସବାଣ୍ୟା ॥ ୯୦॥

ମନୋ ରାମଚନ୍ଦ୍ରେ ନ କାର୍ୟା ଉପେକ୍ଷା

ହରେର୍ନାମ ସଙ୍କୀର୍ତୟେଦାଦରେଣ ।

ନ କିଞ୍ଚିଦ୍ୱ୍ୟଯଃ କୀର୍ତନେ ରାମନାମ୍ନଃ

ତତୋ ଘୋଷୟେଜ୍ଜାନକୀଶସ୍ୟ ନାମ ॥ ୯୧॥

ସସତ୍କାରମୁଦ୍ଘୋଷିତେ ରାମନାମେ

ସୁଦୂରଂ ସ୍ୱହୃତ୍ସ୍ଥାଶ୍ଚ ଦୋଷାଃ ପ୍ରୟାନ୍ତି ।

ହରିସ୍ତିଷ୍ଠତି ପ୍ରୀତ ଆକର୍ଣ୍ୟ କୀର୍ତିଂ

ଅତଃ ଶ୍ରୀଶିବୋ ରାମନାମୈକତନ୍ଦ୍ରଃ ॥ ୯୨॥

ପ୍ରଭୁର୍ୟୋଽନ୍ନଦଃ ସ୍ୱୈରମାକୀଟକେଭ୍ୟଃ

ସଦା ହୃଦ୍ଗତା ଯସ୍ୟ ଚିନ୍ତା ଜନାନାମ୍ ।

ସୁଲଭ୍ୟେଽପି ତନ୍ନାମସଙ୍କୀର୍ତନେ ତେ

ମନୋ ହୀୟତେ କିଂ ନୁ ତନ୍ମେ ବଦାଶୁ ॥ ୯୩॥

ତ୍ରିଲୋକୀ-ବିଦାହେ କ୍ଷମୋ ଯୋଽସ୍ତି ରୁଷ୍ଟଃ

ସ ଈଶଃ ଶମଂ ପ୍ରାପ ଯତ୍କୀର୍ତନେନ ।

ଜପତ୍ୟାଦରାଦ୍ୟତ୍ ଶିବା ବିଶ୍ୱମାତା

ତଦେବେହ ସର୍ୱୈର୍ଜନୈଜ଼୍ କୀର୍ତନୀୟମ୍ ॥ ୯୪॥

ମନୋଽଜାମିଲୋ ଦୁଷ୍କୃତୀ ପୁତ୍ରନାମ

ଗୁଣନ୍ନେବ ନାରାୟଣେତ୍ୟାପ ମୁକ୍ତିମ୍ ।

ଶୁକଂ କୁଟ୍ଟିନୀ ରାଘବେତ୍ୟାହ୍ୱୟନ୍ତୀ

ପୁରାଣପ୍ରସିଦ୍ଧାଂ ସୁବିଖ୍ୟାତିମାପ ॥ ୯୫॥

ସ୍ୱଭକ୍ତୋତ୍ତମୋ ଦୈତ୍ୟବଂଶେଽପି ଜାତଃ

ପ୍ରହ୍ଲାଦନାମାଽଜପନ୍ନାମ ନିତ୍ୟମ୍ ।

ପିତା ତସ୍ୟ  ତନ୍ନୈବ ସେହେ ଦୁରାତ୍ମା

ଜଗତ୍ୟାଂ ସ ନୈବାଜପଦ୍ ରାମନାମ ॥ ୯୬॥

ନ ଯଦ୍ୱାଚି ରାମଃ କଥଂ ତସ୍ୟ ମୁକ୍ତିଃ

ଅହନ୍ତାବଶୋ ଯାତନାଂ ଯାତି ବ୍ୟର୍ଥମ୍ ।

ତତୋ ଦେହନାଶେ ମହାଦୁଃଖମେତୀତି

ଯତୋ ବ୍ରୂତ ରେ ରାମରାମେତି ନିତ୍ୟମ୍ ॥ ୯୭॥

ସ୍ଫୁଟଂ ତାରିତାଃ ପ୍ରସ୍ତରା ରାମନାମ୍ନା

ଜଡା ମାନବାସ୍ତାତିତା ନୈକଶୋଽତ୍ର ।

ପରଂ ସଂଶୟାତ୍ମା ସଦା ତତ୍ପ୍ରଭାବେ

ଜପେନ୍ନୈବ ଯଃ ସୋଽସ୍ତି ନା ପାପରୂପଃ ॥ ୯୮॥

ଜଗତ୍ୟାଂ ହି ବାରାଣସୀ ପୁଣ୍ୟଭୂମିଃ

ଜନା ଯତ୍ର ଯାତାଃ ପିତୄନୁଦ୍ଧରନ୍ତି ।

ସଦା ଚନ୍ଦ୍ରମୌଲିର୍ଗୁଣନ୍ ରାମନାମ

ସ୍ଥିତସ୍ତତ୍ର ଜୀବାନ୍ ସମୁଦ୍ବୋଧନାର୍ଥମ୍ ॥ ୯୯॥

ନୃଭିଃ କର୍ମ କର୍ତୁଂ ନ ଶକ୍ୟଂ ଯଥାବତ୍

କୃତେ ଧର୍ମକୃତ୍ୟେଽପି ନୋ ପୁଣ୍ୟଲାଭଃ ।

ଦୟା ସର୍ୱଭୂତେଷୁ ନୈବାସ୍ତି ଚିତ୍ତେ

ଅମୂଲ୍ୟଂ ହରେର୍ନାମ ନୋ ହନ୍ତ ବକ୍ତ୍ରେ ॥ ୧୦୦॥

ନ ଯସ୍ୟ ପ୍ରିୟଂ ନାମ ତଂ ଶାସ୍ତି କାଲୋ

ବିକଲ୍ପାତ୍ କୁତର୍କେ ଗତିର୍ନାରକୀ ସ୍ୟାତ୍ ।

ଅତଃ ସାଦରଂ ନାମ ସଙ୍କୀର୍ତିତବ୍ୟଂ

ତତୋ ଜାୟତେ ଦୋଷନାଶଃ ସ୍ୱଭାବାତ୍ ॥ ୧୦୧॥

ପ୍ରକୃତ୍ୟୋରରୀକୃତ୍ୟ ନମ୍ରତ୍ୱମେବ

ମନଃ ସଜ୍ଜନାସ୍ତେନ ସନ୍ତୋଷିତବ୍ୟାଃ ।

ସ୍ୱଦେହଂ ଚ ଲୋକୋପକାର୍ୟେ ନିୟୁଜ୍ୟ

ଭଜାତିପ୍ରମୋଦେନ ସାକାରମୀଶମ୍ ॥ ୧୦୨॥

ହରେଃ କୀର୍ତନେ ତଦ୍ଗୁଣପ୍ରୀତିରସ୍ତୁ

ପରବ୍ରହ୍ମବୋଧେ ତ୍ୱହନ୍ତା ଚ ମାଽସ୍ତୁ ।

ଧନେ ଚାନ୍ୟଦୀୟେ ତଥାଽନ୍ୟପ୍ରିୟାୟାଂ

ନିରୂଢୋଽଭିମାନଃ ପରିତ୍ୟାଜ୍ୟ ଏବ ॥ ୧୦୩॥

ଯଥା ବକ୍ତି ତଦ୍ୱନ୍ନ ଯସ୍ୟ ପ୍ରବୃତ୍ତିଃ

ବିମୂଢଃ ସ ତେନୈବ ଲଜ୍ଜାମୁପୈତି ।

ମନଃ କେବଲଂ ଯସ୍ୟ ବାଗ୍ୱିଭ୍ରମୋଅଽସ୍ତି

କଥଂ ପ୍ରାପ୍ନୁୟାଦ୍ ଦେବଦେବଂ ସ ମୂଢଃ ॥ ୧୦୪॥

ବିବେକାଦଶୁଦ୍ଧାଂ କ୍ରିୟାଂ ସ୍ୱାଂ ବିହାୟ

ବିଶୁଦ୍ଧାଂ କ୍ରିୟାମାଦରେଣାଽଽଚର ତ୍ୱମ୍ ।

ଯଥା ଭାଷସେ ତଦ୍ୱଦେବାଚର ତ୍ୱଂ

ମନଃ କଲ୍ପନାଂ ମୁଞ୍ଚ ସଂସାରଦାତ୍ରୀମ୍ ॥ ୧୦୫॥

ସମାଚର୍ୟ ସନ୍ଧ୍ୟାଦି ନିତ୍ୟଂ ସ୍ୱକର୍ମ

ବିବେକାନ୍ମନଃ ସ୍ଥାପୟାତ୍ମପ୍ରଭ୍ରଷ୍ଟମ୍ ।

ଦୟା ସର୍ୱଭୂତେଷୁ ଯସ୍ୟ ପ୍ରବୃଦ୍ଧା

ସଦା ଭକ୍ତିଭାବାତ୍ ସ ଆପ୍ନୋତି ଶାନ୍ତିମ୍ ॥ ୧୦୬॥

ମନୋ ନୈବ କାର୍ୟଃ ପ୍ରକୋପଃ କଦାଚିତ୍

ମନଃ ସାଧୁସଙ୍ଗେ ପ୍ରବୃତ୍ତିଂ କୁରୁଷ୍ୱ ।

ମନୋ ମୁଞ୍ଚ ସଙ୍ଗଂ ସଦା ଦୁର୍ଜନାନାଂ

ମନସ୍ତେନ ତେ ମୋକ୍ଷଲାଭୋଽସ୍ତି ସତ୍ୟମ୍ ॥ ୧୦୭॥

ମନଃ ସର୍ୱଦା ସାଧୁସଙ୍ଗେନ ପୁଂସାଂ

ଭବେଦ୍ ବିକ୍ରିୟାହାନିରୀଶେ ଚ ଭକ୍ତିଃ ।

ବିନା ସତ୍କ୍ରିୟାଂ ମାସ୍ତୁ ବାଚାଲତା ତେ

ଯତୋ ବାଦହାନିଃ ସ ସମ୍ବାଦ ଇଷ୍ଟଃ ॥ ୧୦୮॥

ବିତଣ୍ଡଃ ସଦା ତ୍ୟାଜ୍ୟ ଏବାତ୍ର ସର୍ୱୈଃ

ସୁଖେନୋତ୍ତମୈଃ ସଦ୍ୱିବାଦୋ ବିଧେୟଃ ।

ସୁସମ୍ବାଦ ଏବେହ ଶୋକୋପହାରୀ

ଯତୋ ବାଦହାନିଃ ସ ସମ୍ବାଦ ଇଷ୍ଟଃ ॥ ୧୦୯॥

ଅସଦ୍ୱାଦହା ଯଃ ସ ସମ୍ବାଦ ଏବ

ବିବେକେନ ଜେତବ୍ୟ ଏବାଭିମାନଃ ।

ଅହନ୍ତା ହି ବାଦେ ବିକାରାନ୍ କରୋତି

ଯତୋ ବାଦହାନିଃ ସ ସମ୍ବାଦ ଇଷ୍ଟଃ ॥ ୧୧୦॥

ହିତାୟୈବ ତେ ସତ୍ୟବାଗୀରିତେୟଂ

ହିତାୟାତ୍ମନସ୍ତ୍ୱଂ ବିଚାର୍ୟାଚରାତ୍ର ।

ହିତାୟୈବ ପାଖଣ୍ଡବୁଦ୍ଧିର୍ୱିବର୍ଜ୍ୟା

ଯତୋ ବାଦହାନିଃ ସ ସମ୍ବାଦ ଇଷ୍ଟଃ ॥  ୧୧୧॥

ଗତଂ ଜନ୍ମ ବକ୍ତୁସ୍ତଥା ଶ୍ରୋତୁରେବ

ବିବାଦଃ ପରଂ ନୈବ ଶାନ୍ତୋ ଜନେଷୁ ।

ବିବାଦୋଦ୍ଭବଃ ସଂଶୟୋ ଦମ୍ଭକାରୀ

ଯତୋ ବାଦହାନିଃ ସ ସମ୍ବାଦ ଇଷ୍ଟଃ ॥ ୧୧୨॥

ହିତଂ ବିସ୍ମୃତଂ ପଣ୍ଡିତୈର୍ୱାଦଶୌଣ୍ଡୈଃ

ଅହନ୍ତାବଲାଦ୍ ରାକ୍ଷସତ୍ୱଂ ଗତାସ୍ତେ ।

ପରେଶାଦ୍ୱିନା ପଣ୍ଡିତୋ ନାସ୍ତି କଶ୍ଚିଦ୍

ଅତୋ ହେ ମନସ୍ତ୍ୱଂ ତ୍ୟଜ ସ୍ୱାମହନ୍ତାମ୍ ॥ ୧୧୩॥

ପରାୟୋପଦେଶେ ବ୍ୟଯୋ ନୈବ କଶ୍ଚିଦ୍

ବୃଥାଽନୁକ୍ଷଣଂ ବର୍ଧତେ ଗର୍ୱବେଗଃ ।

କ୍ରିୟାମନ୍ତରା ବାକ୍ପଟୁତ୍ୱଂ ଧିଗେବ

ମନଃ ସର୍ୱଥୈବାଦରାନ୍ନିଶ୍ଚିନୁ ତ୍ୱମ୍ ॥ ୧୧୪॥

ନ ଯୋ ବାଦଭାକ୍ ସମ୍ବଦେତ୍ ତେନ ପୁଂସାଂ

ବିବେକାଦହଙ୍କାରଲେଶୋଽପି ହେୟଃ ।

ବଦେଦ୍ୟତ୍ ତଦେବାଚରେତ୍ ସର୍ୱଥୈବ

ବିଶୁଦ୍ଧକ୍ରିୟୋ ଭକ୍ତିମାର୍ଗେଣ ଗଚ୍ଛେତ୍ ॥ ୧୧୫॥

ମୁନେଃ ଶାପଜଂ ଗର୍ଭବାସସ୍ୟ ଦୁଃଖଂ

ସ୍ୱୟଂ ଯୋଽମ୍ବରୀଷସ୍ୟ ଜଗ୍ରାହ ବିଷ୍ଣୁଃ ।

ଦଦୌ ଚୋପମନ୍ୟୁଂ ଶିବଃ କ୍ଷୀରସିନ୍ଧୁଂ

ସ ନୋପେକ୍ଷତେ ଦେବଦେବଃ ସ୍ୱଭକ୍ତମ୍ ॥ ୧୧୬॥

ଧ୍ରୁବଂ ବାଲମଜ୍ଞଂ ତଥା ଦୈନ୍ୟଭାଜଂ

ପରଂ ଧ୍ୟାନନିଷ୍ଠଂ ବିଲୋକ୍ୟାନୁକମ୍ପ୍ୟ ।

ଚକାରାଚଲଂ ଯସ୍ତୁ ତାରାଙ୍ଗଣେ ତଂ

ସ ନୋପେକ୍ଷତେ ଦେବଦେବଃ ସ୍ୱଭକ୍ତମ୍ ॥ ୧୧୭॥

ଗଜେନ୍ଦ୍ରଃ ସରସ୍ୟୁଗ୍ରନକ୍ରେଣ ପାଦେ

ଧୃତୋ ବିଷ୍ଣୁମେବାସ୍ମରତ୍ ଖିନ୍ନଗାତ୍ରଃ ।

ହରିସ୍ତତ୍କ୍ଷଣଦେତ୍ୟ ଯୋଽମୋଚୟତ୍ତଂ

ସ ନୋପେକ୍ଷତେ ଦେବଦେବଃ ସ୍ୱଭକ୍ତମ୍ ॥ ୧୧୮॥

ଦ୍ୱିଜୋଽଜାମିଲଃ ପାପକର୍ମାଽନ୍ତକାଲେ

ବଦନ୍ ପୁତ୍ରନାମ ପ୍ରପେଦେ ବିମୁକ୍ତିମ୍ ।

ଅନାଥସ୍ୟ ଯୋଽସ୍ତ୍ୟାଶ୍ରୟଶ୍ଚକ୍ରପାଣିଃ

ସ ନୋପେକ୍ଷତେ ଦେବଦେବଃ ସ୍ୱଭକ୍ତମ୍ ॥ ୧୧୯॥

ବିଧାତୁର୍ହିତାୟାଭବତ୍ ମତ୍ସ୍ୟରୂପୋ

ଦଧାରାଚଲାଂ କୂର୍ମରୂପେଣ ପୃଷ୍ଠେ ।

ସ୍ୱଭକ୍ତାନ୍ ହି ପାତୁଂ ଶ୍ରିତୋ ନୀଚୟୋନୀଃ

ସ ନୋପେକ୍ଷତେ ଦେବଦେବଃ ସ୍ୱଭକ୍ତମ୍ ॥ ୧୨୦॥

ମହାଭକ୍ତ-ପ୍ରହ୍ଲାଦ-ସଂରକ୍ଷଣାର୍ଥଂ

ନୃସିଂହସ୍ୱରୂପଂ ପ୍ରପେଦେ ଯ ଉଗ୍ରମ୍ ।

ନ ଯତ୍ସଂନ୍ନିଧୌ କୋଽପି ଗନ୍ତୁଂ ସମର୍ଥଃ

ସ ନୋପେକ୍ଷତେ ଦେବଦେବଃ ସ୍ୱଭକ୍ତମ୍ ॥ ୧୨୧॥

ଯୟାଚେ କୃପାଂ ବଜ୍ରପାଣିର୍ୟଦା ବୈ

ତଦା ବାମନୋଽଭୂତ୍ ସ୍ୱୟଂ ଚକ୍ରପାଣିଃ ।

ତଥା ଭାର୍ଗବୋ ଯୋ ଦ୍ୱିଜାର୍ଥଂ ବଭୂବ

ସ ନୋପେକ୍ଷତେ ଦେବଦେବଃ ସ୍ୱଭକ୍ତମ୍ ॥ ୧୨୨॥

ଅହଲ୍ୟା-ସତୀ-ପକ୍ଷପାତାଦରଣ୍ୟଂ

ସିଷେବେଽପି ଦେବାଂଶ୍ଚ ବନ୍ଧାଦ୍ୱିମୋକ୍ତୁମ୍ ।

ରିପୋର୍ୟୋ ଧ୍ୱଜଂ ପ୍ରାହରଦ୍ ରାବଣସ୍ୟ

ସ ନୋପେକ୍ଷତେ ଦେବଦେବଃ ସ୍ୱଭକ୍ତମ୍ ॥ ୧୨୩॥

ପୁରା ଦ୍ରୌପଦୀ-ପ୍ରୀତୟେ ଦେବଦେବଃ

ସ୍ୱୟଂ ତତ୍କ୍ଷଣାଦେବ ତତ୍ରାଽଽବିରାସୀତ୍ ।

କଲୌ ଯୋଽଭବନ୍ମୌନି-ବୁଦ୍ଧସ୍ତଥୈବ

ସ ନୋପେକ୍ଷତେ ଦେବଦେବଃ ସ୍ୱଭକ୍ତମ୍ ॥ ୧୨୪॥

ଅନାଥାନ୍ ସ୍ୱଭକ୍ତାନ୍ ପରିତ୍ରାତୁମେବ

କଲୌ ସମ୍ଭବିଷ୍ୟତ୍ୟସାବେବ କଲ୍କିଃ ।

ଶ୍ରୁତିର୍ୟଦ୍ଗୁଣଖ୍ୟାପନେ ମୌନମାପ

ସ ନୋପେକ୍ଷତେ ଦେବଦେବଃ ସ୍ୱଭକ୍ତମ୍ ॥ ୧୨୫॥

ଜନାନୁଗ୍ରହାର୍ଥଂ ହି ଲୀଲାବତାରା

ଅନେକା ଧୃତା ଯେନ ପୂର୍ୱଂ ଧରଣ୍ୟାମ୍ ।

ନ ତଂ ସେବତେ ଯଃ ସ ଏବାତିପାପୋ

ଦୁରାତ୍ମା କୁବୁଦ୍ଧିଃ ସ ଚାଣ୍ଡାଲରୂପଃ ॥ ୧୨୬॥

ସ ଧନ୍ୟୋ ହରେର୍ନାମଘୋଷେଣ ଶାନ୍ତଃ

ତଥାଽଽକର୍ଣ୍ୟ ଯସ୍ତତ୍କଥାଂ ତତ୍ର ଲୀନଃ ।

ପ୍ରନଷ୍ଟା କୁବୁଦ୍ଧିସ୍ତଦୀୟା ସ୍ୱବୋଧାଦ୍

ମନୋବାସନା ଯସ୍ୟ ରାମେ ବିଲୀନା ॥ ୧୨୭॥

ମନୋ ବାସନା ବାସୁଦେବେ ତବାସ୍ତୁ

ମନଃ କାମନା କାମସଙ୍ଗେ ତୁ ମାଽସ୍ତୁ ।

ମନଃ କଲ୍ପନା ତେ ବୃଥା ନୈବ କାର୍ୟା

ମନଃ ସଜ୍ଜନ ! ସନ୍ତ-ସଙ୍ଗେ ରମସ୍ୱ ॥ ୧୨୮॥

ମନଃ ସଦ୍ଗତି-ପ୍ରାପ୍ତୟେ ସାଧୁସଙ୍ଗଃ

ତତୋ ନଶ୍ୟତେ ଦୁର୍ମତିର୍ଦୁର୍ଜନସ୍ୟ ।

ରତୀଶୋ ମନଃକ୍ଷୋଭକୋଽସ୍ତୀତି ମତ୍ୱା

ବିଧେୟଃ ପ୍ରୟତ୍ନୋ ବୁଧୈର୍ନିର୍ମମତ୍ୱେ ॥ ୧୨୯॥

ମନୋ ମାଽସ୍ତୁ ରାମଂ ବିନା ତେ ବିକଲ୍ପଃ

ସଦା ସତ୍ୟସଙ୍କଲ୍ପ ଏବାଽସ୍ତୁ ଚିତ୍ତେ ।

ପରିତ୍ୟଜ୍ୟ ଜଲ୍ପଂ ଚ ଲୋକେ ସଦା ତ୍ୱଂ

ରମାକାନ୍ତମେକାନ୍ତବୃତ୍ୟା ଭଜସ୍ୱ ॥ ୧୩୦॥

ଜଗତ୍ୟାଂ ଜନୈଃ ସେବ୍ୟ ଏକୋ ହି ରାମଃ

ସ ତ୍ୱେକବାଗେକବାଣସ୍ତଥୈବ ।

ଚରିତ୍ରଂ ଯଦୀୟଂ ଜନୋଦ୍ଧାରକଂ ଚ

ସ ସୀତାପତିଃ ସେବ୍ୟ ଆଦୌ ବିବେକାତ୍ ॥ ୧୩୧॥

ବିଚାର୍ୟୈବ ଯୋ ଭାଷତେ ବର୍ତତେ ବା

ତଦୀୟେନ ସଙ୍ଗେନ ସନ୍ତାପ-ଶାନ୍ତିଃ ।

ପ୍ରବାଚ୍ୟଂ ବିଚାରଂ ବିନା ନୈବ କିଞ୍ଚିତ୍

ସଦା ସତ୍ପଥା ଚ ପ୍ରୟାତବ୍ୟମେବ ॥ ୧୩୨॥

ବିରକ୍ତିଶ୍ଚ ଭକ୍ତିଶ୍ଚ ବିଜ୍ଞାନୟୋଗଃ

ସଦାଽଽତ୍ମାନୁବୋଧୋ ଦୃଢୋ ଯଦ୍-ହୃଦିର୍ହି ।

ସଦା ଦର୍ଶନଂ ସ୍ପର୍ଶନଂ ତସ୍ୟ ପୁଣ୍ୟଂ

ତଥା ଭାଷଣଂ ନାଶକଂ ସଂଶୟସ୍ୟ ॥ ୧୩୩॥

ନ ଯସ୍ୟାସ୍ତି ଗର୍ୱୋ ସଦା ବୀତରାଗଃ

କ୍ଷମାଶାନ୍ତିୟୁକ୍ତୋ ଦୟାୟାଂ ଚ ଦକ୍ଷଃ ।

ନହି କ୍ଷୋଭଲୋଭୌ ନ ଦୈନ୍ୟଂ ଚ ଯସ୍ମିନ୍

ବସତ୍ୟଞ୍ଜସା ତତ୍ର ଯୋଗୀଶ୍ୱରତ୍ୱମ୍ ॥ ୧୩୪॥

ବିଧେୟା ମନଃ ସଙ୍ଗତିଃ ସଜ୍ଜନସ୍ୟ

ଯତୋ ଦୁର୍ଜନସ୍ୟାପି ଧୀଃ ଶୁଦ୍ଧିମେତି ।

ସୁସଦ୍ଭାବ-ସଦ୍ବୁଦ୍ଧି-ସନ୍ମାର୍ଗଲାଭଃ

ତତୋ ନିର୍ଭୟତ୍ୱଂ କରାଲାଚ୍ଛ କାଲାତ୍ ॥ ୧୩୫॥

ସଦା ଭୀତିୟୁକ୍ତଂ ହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡମେତଦ୍

ଅନନ୍ତଂ ତୁ ତତ୍ ସାଧବଶ୍ଚାଭୟା ବୈ ।

ଭବେଦ୍ ଯସ୍ୟ ତଦ୍-ଜ୍ଞାନତୋ ଦ୍ୱୈତହାନିଃ

ଭୟଂ ମାନସାତ୍ ସର୍ୱଥା ତସ୍ୟ ନଷ୍ଟମ୍ ॥ ୧୩୬॥

ପ୍ରବୋଧ୍ୟେହ ଜୀବଂ ପ୍ରୟାତା ହି ଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ

ତଥାପ୍ୟଜ୍ଞ ଏବେହ ଜୀବୋଽସ୍ତି ହନ୍ତ ।

ଲୟଂ ଯସ୍ୟ ନୋ ଯାତ୍ୟହଙ୍କାର-କର୍ମ

ନ ସ ଜ୍ଞାନଧିଂ ବିନ୍ଦତେଽହନ୍ତୟା ବୈ ॥ ୧୩୭॥

ଭ୍ରମାତ୍ ଚିଦ୍-ଧନଂ ଯସ୍ୟ ଗୁପ୍ତଂ ବଭୁବ

ମୃତିର୍ଜନ୍ମଦାରିଦ୍ର୍ୟମାବିର୍ବଭୂବ ।

ବିଲୀନା ନ ଯସ୍ୟେହ ଦେହାତ୍ମବୁଦ୍ଧିଃ

ନ ସ ଜ୍ଞାନଧିଂ ବିନ୍ଦତେଽହନ୍ତୟା ବୈ ॥ ୧୩୮॥

ନ ବେତ୍ତ୍ୟାତ୍ମତତ୍ତ୍ୱଂ ତତଂ ସର୍ୱତୋଽପି

ଜଡଂ ମନ୍ୟତେ ହନ୍ତ ଦୃଶ୍ୟଂ ହ୍ୟଭାଗ୍ୟଃ ।

ନ ଚାଶ୍ରଦ୍ଧୟା ପୁଣ୍ୟଲେଶୋଽପି ଯସ୍ୟ

ନ ସ ଜ୍ଞାନଧିଂ ବିନ୍ଦତେଽହନ୍ତୟା ବୈ ॥ ୧୩୯॥

ନିଜଂ ବସ୍ତୁ ନ ପ୍ରାପ୍ୟତେ ସ୍ୱପ୍ରମାଦାତ୍

ଗୁଣାନଂ ହି ବନ୍ଧୋଽତ୍ର ଦୁଃଖସ୍ୟ ହେତୁଃ ।

ଭବନ୍ନୈବ ଯାବଦ୍ ଗୁଣାତୀତବୃତ୍ତିଃ

ନିଧିର୍ୱିଦ୍ୟତେଽହନ୍ତୟା ନୈବ ତାବତ୍ ॥ ୧୪୦॥ ??ସ୍ତର୍ତ୍ ନେବ୍

ଅଥହାସ୍ତି ତୋ ବ୍ରହ୍ମବିତ୍ ତସ୍ୟ ସେବା

ତଥା ବନ୍ଦନୀୟଂ ତଦୀୟାଙ୍ଘ୍ରିୟୁଗ୍ମମ୍ ।

ବିନା ସଦ୍ଗୁରୋରଞ୍ଜନଂ ତନ୍ନ ବେଦ୍ୟଂ

ମନୋଽହନ୍ତୟାଽସୌ ନିଧିର୍ନୈବ ଲଭ୍ୟଃ ॥ ୧୪୧॥

ନ ତଦ୍ ଜ୍ଞାୟତେ ଜ୍ଞାୟତେ ନୈବ ଯାବଦ୍

ବିମୂଢସ୍ୟ ସନ୍ଦେହ-ହାନିର୍ନ ଭୂୟାତ୍ ।

ଅହନ୍ତା ନ ଯାବଦ୍ ବିନିର୍ୟାତି ତାବଦ୍

ବଲାନ୍ନୈବ ତଦ୍ ବିଦ୍ୟତେ ଲଭ୍ୟତେ ନ ॥ ୧୪୨॥

ଅବିଦ୍ୟାବଶୋ ମାନବୋ ମୂଢବୁଦ୍ଧିଃ

ଭ୍ରମାଦ୍ ବିସ୍ମୃତଂ ସ୍ୱଂ ହିତଂ ନୋପୟାତି ।

ଯଥାଽସମ୍ପରୀକ୍ଷ୍ୟାଦୃତଂ କିନ୍ତ୍ୱଶୁଦ୍ଧଂ

ନ ତନ୍ନାଣକଂ ସ୍ୱେପ୍ସିତାର୍ଥକ୍ରୟାର୍ଥମ୍ ॥ ୧୪୩॥

ଜଗତ୍ୟାଂ ମନଃ କିଂ ନୁ ସତ୍ୟଂ ଯଥାର୍ଥଂ

ତ୍ୱୟା ସାଦରଂ ତତ୍ତୁ ସଂଶୋଧନୀୟମ୍ ।

ତଥା କୁର୍ୱତା ବ୍ରହ୍ମ-ସତ୍ତାନୁଭୂତିଃ

ତତୋଽଜ୍ଞାନଜନ୍ୟୋ ଭ୍ରମୋ ନାଶମେତି ॥ ୧୪୪॥

ସଦା ଦୃଶ୍ୟଚିନ୍ତୋଦ୍ଭବଂ ଜୀବଜାତଂ

ଅହଙ୍କାରତୋଽଜ୍ଞାନତା ବିଜ୍ଞତେଽସ୍ୟ ।

ବିବେକାତ୍ ସଦା ସ୍ୱ-ସ୍ୱରୂପଂ ହି ସେବ୍ୟଂ

ନ ହି ବ୍ରହ୍ମମୂଲେ ଜନୁର୍ନୈବ ମୃତ୍ୟୁଃ ॥ ୧୪୫॥

ଦୃଶୋ ଗୋଚରଂ ଯନ୍ନ ସତ୍ ତତ୍କଦାଚିତ୍

ଅକସ୍ମାଦ୍ ଭବେତ୍ ତଚ୍ଚ କାଲେନ ନଶ୍ୟେତ୍ ।

ଯତଃ ସର୍ୱନାଶଃ ସ୍ଥିରଂ ନୈବ କିଞ୍ଚିତ୍

ମନୋଽନନ୍ତ-ସତ୍-ଚିତ୍ ସମନ୍ୱେଷଣୀୟମ୍ ॥ ୧୪୬॥

ନ ଭଙ୍ଗ୍ୟଂ ନ ଛେଦ୍ୟଂ ନ ଚାଲ୍ୟଂ ନ ଭ୍ରଂଶଂ

ସ୍ଥିତଂ ସର୍ୱତୋଽହନ୍ତୟା ନୈବ ବେଦ୍ୟମ୍ ।

ନ ତସ୍ୟୈକରୂପସ୍ୟ ଦ୍ୱୈତଂ ତୁ ସହ୍ୟଂ

ମନୋଽନନ୍ତ-ସତ୍-ଚିତ୍ ସମନ୍ୱେଷଣୀୟମ୍ ॥ ୧୪୭॥

ସ୍ୱୟମ୍ଭ୍ୱାଦିରୂପେଽପି ଯନ୍ନିର୍ୱିକାରଂ

ଶ୍ରୁତିର୍ୱର୍ଣନେ ଯସ୍ୟ ମୌନଂ ପ୍ରପେଦେ ।

ବିବେକେନ ତଦ୍ରୂପମାସାଦନୀୟଂ

ମନୋଽନନ୍ତ-ସତ୍-ଚିତ୍ ସମନ୍ୱେଷଣୀୟମ୍ ॥ ୧୪୮॥

ଜଗତ୍ୟାଂ ନ ଯତ୍ ଚର୍ମଚକ୍ଷୁର୍ନିରୀକ୍ଷ୍ୟଂ

ଜଗତ୍ୟାଂ ତୁ ଯଦ୍ ଜ୍ଞାନଚକ୍ଷୁର୍ୱିଲୋକ୍ୟମ୍ ।

ଯଦାଲୋକନେ ସ୍ୟାଲ୍ଲୟୋ ଲୋକନସ୍ୟ

ମନୋଽନ୍ୱେଷଣୀୟଂ ସଦାନନ୍ଦରୂପମ୍ ॥ ୧୪୯॥

ନ ପୀତଂ ନ ଶୁଭ୍ରଂ ନ ବା ଶ୍ୟାମମେତତ୍

ନ ଚ ବ୍ୟକ୍ତମବ୍ୟକ୍ତରୂପଂ ନ ନୀଲମ୍ ।

ସୁବିଶ୍ୱାସ ଆପ୍ତେ ତୁ ମୁକ୍ତିପ୍ରଦୋଽତ୍ର

ମନୋଽନ୍ୱେଷଣୀୟଂ ସଦାନନ୍ଦରୂପମ୍ ॥ ୧୫୦॥

ନୃଭିର୍ୱସ୍ତୁ ସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ୟ ସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ୟ ବେଦ୍ୟଂ

ମନୋ ବୋଧ୍ୟ ସମ୍ବୋଧ୍ୟ ବୁଦ୍ଧଂ ପ୍ରକାର୍ୟମ୍ ।

ପରଂ ସଙ୍ଗମାତ୍ ସଜ୍ଜନୈଃ ସର୍ୱ-ସିଦ୍ଧିଃ

ବରୋ ନିଶ୍ଚୟୋ ଜାୟତେ ସାନୁରାଗାତ୍ ॥ ୧୫୧॥

କୃତେ ତତ୍ତ୍ୱସଙ୍ଖ୍ୟାସୁ ଚାତୁର୍ୟଯୋଗେପି

ଅବଶ୍ୟୋ ପରବ୍ରହ୍ମଣୋ ହି ପ୍ରବୋଧଃ ।

ମନଃ ସାରଭୂତଂ ତୁ ସତ୍ୟଂ ବିଦୂରେ

ସମସ୍ତେଷୁ ତଦ୍ ହ୍ୟେକମେବାଦ୍ୱିତୀୟମ୍ ॥ ୧୫୨॥

ବିମୁଷ୍ଟୈର୍ନ ଦେହେନ୍ଦ୍ରିୟୈର୍ନୈବ ତତ୍ତ୍ୱୈଃ

ସମାଧାନତା ନୈବ ରାଗପ୍ରଲାପୈଃ ।

ନ ଯୋଗୈର୍ନ ଯାଗୈର୍ନ ବା ତ୍ୟାଗଭୋଗୈଃ

ଭବେତ୍ ସା ତୁ ସଙ୍ଗାତ୍ ସ୍ଫୁଟଂ ସଜ୍ଜନାନାମ୍ ॥ ୧୫୩॥

ମହାବାକ୍ୟବୋଧାତ୍ ତଥା ପଞ୍ଚକାନାଂ

ବିବୃତ୍ୟା ପରବ୍ରହ୍ମ-ଦିଗ୍ଦର୍ଶନଂ ବୈ ।

ଦ୍ୱିତୀୟା-ଦିନେ ଚନ୍ଦ୍ରସନ୍ଦର୍ଶନାର୍ଥଂ

ଯଥା ବୃକ୍ଷଶାଖାଙ୍ଗୁଲୀର୍ନିର୍ଦିଶନ୍ତି ॥ ୧୫୪॥

ଜଗତ୍ୟାଂ ନ ଯଦ୍ ଦୃଶ୍ୟତେ ତଦ୍ୱିଲୋକ୍ୟଂ

ସମାଲୋଚ୍ୟତେ ଚେତ୍ ତଦୈବ ସ୍ଫୁଟଂ ସ୍ୟାତ୍ ।

କରେ ନୈବ ତଦ୍ ଗୃହ୍ୟତେ ଯତ୍ନତୋଽପି

ନ ତତ୍ ସର୍ୱତୋ ବିଦ୍ୟମାନଂ ତୁ ଗମ୍ୟମ୍ ॥ ୧୫୫॥

ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମ ବେଦ୍ୟୀତି ଯୋ ବକ୍ତି ସୋଽଜ୍ଞଃ

କ୍ଷମସ୍ତର୍କିତୁଂ କୋ ଜଗତ୍ୟାମ୍ ଅତର୍କ୍ୟମ୍ ।

ଅହନ୍ତାବଲାଜ୍ ଜ୍ଞାୟତେ ତନ୍ନ ମୂଢୈଃ

ତଦାଲୋକିତେ କୋଽସ୍ତି ତସ୍ମାଦ୍ ବିଭିନ୍ନଃ ॥ ୧୫୬॥

ଶ୍ରମୋ ନୈକଶାସ୍ତ୍ରାବଲୋକେଽସ୍ତ୍ୟତୀବ

ପରନ୍ତ୍ୱେକତା-ନିଶ୍ଚୟୋ ନୈବ ତନେ ।

ବିବାଦାତ୍ମକଃ ଶାସ୍ତ୍ରଜନ୍ୟୋ ବିରୋଧୋ

ମତିର୍ଲୀୟତେ ପ୍ରତ୍ୟୁତାଽଽତ୍ମପ୍ରବୋଧେ ॥ ୧୫୭॥

ଶ୍ରୁତିଃ ଶାସ୍ତ୍ରଷଟ୍କଂ ତଥା ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରଂ

ସହସ୍ରାନନୋଽପି ସ୍ୱୟଂ ଶେଷ-ନାଗଃ ।

ଅଶକ୍ତା ହି ତଦ୍ୱର୍ଣନେ ସର୍ୱଥେମେ

ମନୋ ଜ୍ଞାନଦର୍ପଂ ତତସ୍ତ୍ୱଂ ବିମୁଞ୍ଚ ॥ ୧୫୮॥

ଅହନ୍ତାତ୍ମିକା ମକ୍ଷିକା ଭକ୍ଷିତା ଚେଦ୍

ରୁଚିର୍ଭୋଜନେ ତସ୍ୟ ପୁଂସଃ କୁତଃ ସ୍ୟାତ୍ ।

ଅହନ୍ତା ହି ହୃତ୍ସ୍ଥା ନ ଯାବତ୍ପ୍ରୟାତି

ସୁଜୀର୍ଣଂ ଭବେତ୍ ଜ୍ଞାନମନ୍ନଂ ନ ତାବତ୍ ॥ ୧୫୯॥

ମନୋ ମାଽସ୍ତୁ ବାଦେ ମତିଃ ଖେଦକର୍ତ୍ରୀ

ଦ୍ୱୈତେ ରୁଚିଃ କ୍ରୋଧକର୍ତ୍ରୀ ଚ ମାଽସ୍ତୁ ।

ଅହନ୍ତା ମନୋ ଯାବଦନ୍ତେ ତବାସ୍ତେ

ପରେଭ୍ୟୋ ନ ହି ଜ୍ଞାନଦାନେ ତ୍ୱମର୍ହଃ ॥ ୧୬୦॥

ଅହନ୍ତୋଦୟେ ଜାୟତେ ସର୍ୱଦୁଃଖମ୍

ମୁଖାଦୁଦ୍ଗତା ଜ୍ଞାନବାର୍ତା ବୃଥୈବ ।

ଅହନ୍ତା-ଲୟେ ସର୍ୱତସ୍ତେ ସୁଖଂ ସ୍ୟାଦ୍

ଅହନ୍ତାଂ ସ୍ୱୟଂ ତାଂ ମନଶ୍ଚିନ୍ତୟ ତ୍ୱମ୍ ॥ ୧୬୧॥

ବିବେକେଽପ୍ୟହନ୍ତାବଲାଦ୍ ଯାତ୍ୟନୀତିମ୍

ଅନୀତ୍ୟା ଜନଃ ଶ୍ଲାଘ୍ୟତାଂ ଯାତି ଲୋକେ ।

ପରଂ ବେତ୍ତି ଚିତ୍ତେ ନିଜଂ ଦମ୍ଭଭାବଂ

ପ୍ରମାଣାନ୍ତରାଣ୍ୟସ୍ୟ ବୁଦ୍ଧିର୍ଜହାତି ॥ ୧୬୨॥

ଦୃଢୋ ନିଶ୍ଚୟୋ ଯସ୍ୟ ଦେହାତ୍ମବୁଦ୍ଧୌ

ସୁଦୂରଂ ହିତାଦାତ୍ମନଃ ସୋ ନୁ ଯାତଃ ।

ପରିତ୍ୟଜ୍ୟ ତାଂ ଚାତ୍ମବୁଦ୍ଧିଃ ପ୍ରଧାର୍ୟା

ସଦା ସଙ୍ଗତିଃ ସଜ୍ଜନାନାଂ ବିଧେୟା ॥ ୧୬୩॥

ମନଃ କଲ୍ପିତା ଦ୍ୱୈତବୁଦ୍ଧିଃ ପ୍ରହେୟା

ପ୍ରଧାର୍ୟା ହୃଦା କଲ୍ପନାଽଦ୍ୱୈତରୂପା ।

ସ୍ୱରୂପସ୍ଥିତୌ ସାଽପି ଯାୟାଦ୍ ହୃଦନ୍ତାତ୍

ସଦା ସଙ୍ଗତିଃ ସଜ୍ଜନାନାଂ ବିଧେୟା ॥ ୧୬୪॥

ପ୍ରପଞ୍ଚେ ସ୍ୱଦେହାଦି-ସଞ୍ଚିନ୍ତନାତ୍ତୁ

ମନୋ ବର୍ଧତେ ଲୋଭ ଏତାନ୍ତରେ ସ୍ୱେ ।

ଅତଃ ଶ୍ରୀଶ-ଭକ୍ତ୍ୟା ପ୍ରବୃଣ୍ୱୀତ ମୁକ୍ତିଂ

ତଦର୍ଥଂ ସଦା ସାଧୁସଙ୍ଗୋ ବିଧେୟଃ ॥ ୧୬୫॥

ଅହଙ୍କାର-ବିସ୍ତାର ଏଷୋଽସ୍ତି ଦେହ-

ପ୍ରିୟା-ପୁତ୍ର-ମିତ୍ରାଦିକୋ ମୋହଜନ୍ୟଃ ।

ଅତୋଽହମ୍ଭ୍ରମଂ ଜନ୍ମହେତୁଂ ନିରସ୍ୟେତ୍

ତଦର୍ଥଂ ସଦା ସାଧୁସଙ୍ଗଂ ବିଦଧ୍ୟାତ୍ ॥ ୧୬୬॥

ବରୋ ନିଶ୍ଚୟଃ ଶାଶ୍ୱତସ୍ୟୈବ କାର୍ୟୋ

ମନଃ ସଂଶୟୋ ଦାସବାକ୍ୟାଦ୍ ବିସର୍ଜ୍ୟଃ ।

କ୍ଷଣେଽନୁକ୍ଷଣେ ଜନ୍ମସାର୍ଥକ୍ୟମସ୍ତୁ

ତଦର୍ଥଂ ସଦା ସାଧୁସଙ୍ଗୋ ବିଧେୟଃ ॥ ୧୬୭॥

ପ୍ରଶାନ୍ତାଂ କରୋତ୍ୟାତ୍ମବୃତ୍ତିଂ ସ ସାଧୁଃ

ଦୁରାଶାଶ୍ରୟାଦ୍ ଦୀନତାଂ ନୋପୟାତି ।

ଉପାଧିର୍ହି ଦେହାତ୍ମ-ଧୀ-ବୃଦ୍ଧି-କର୍ତ୍ରୀ

କଥଂ ସା ପ୍ରବାଧେତ ସାଧୁଂ ବିରାଗମ୍ ॥ ୧୬୮॥

ମନୋଽନନ୍ତ-ବୋଧାୟ ସାଧୁଂ ହ୍ୟୁପେୟାଦ୍

ଅହଙ୍କାର-ବିସ୍ତାରମେତଂ ନିରସ୍ୟେତ୍ ।

ଗୁଣାତୀତତାମେତ୍ୟ ଚିନ୍ତ୍ୟୋ ହ୍ୟନନ୍ତୋ

ନ ଦେହାତ୍ମବୁଦ୍ଧିଃ କଦାପୀହ କାର୍ୟା ॥ ୧୬୯॥

ତ୍ୟଜେଦାତ୍ମବୋଧେନ ଦେହାତ୍ମବୁଦ୍ଧିଂ

ବିବେକେନ ସଦ୍-ବସ୍ତୁ-ଯୋଗୋ ବିଧେୟଃ ।

ଚିଦାକାର-ବୃତ୍ତିଃ ସ୍ୱତୋ ନୈବଭାବ୍ୟା

ତତଃ ସର୍ୱଦା ତତ୍ ସମନ୍ୱେଷଣୀୟମ୍ ॥ ୧୭୦॥

ସୁଗୁପ୍ତଂ ସ୍ଥିତଂ ବସ୍ତୁ ଯତ୍ସାରଭୂତମ୍

ଭବେଦ୍ ଗୋଚରଂ ଚକ୍ଷୁଷୋଦୃଶ୍ୟମାତ୍ରମ୍ ।

ଅଦୃଶ୍ୟଂ ଗୁଣାଭାବ-ନିର୍ଭାସମେତଦ୍

ଅହନ୍ତାବଲାନ୍ନୈବ ଯତ୍ନେଽପି ବେଦ୍ୟମ୍ ॥ ୧୭୧॥

ସ୍ଫୁଟା ବୈଷୟୀ କଲ୍ପନା ସା ତ୍ୱବିଦ୍ୟା

ଯୟା ବ୍ରହ୍ମ ବିଜ୍ଞାୟତେ ସ ସୁବିଦ୍ୟା ।

ବଭୂବ ଦ୍ୱିଧା ସାଽଽଦିକଲ୍ପେ ହି ମାୟା

ବିବେକାଦ୍ ଭବତ୍ୟାତ୍ମରୂପେ ବିଲୀନା ॥ ୧୭୨॥

ପ୍ରବୃତ୍ତେ ହି ଚିଦ୍-ବ୍ୟୋମ୍ନ୍ୟହଙ୍କାର-ରାହୌ

ଚିଦାକାଶମାଚ୍ଛାଦିତଂ ଦୃଶ୍ୟତେ ବୈ ।

ତମିସ୍ରାନିଶାବଦ୍ଭବେଦ୍ଦିଗ୍ଭ୍ରମୋଽପି

ବିବେକାଦ୍ ବିଚାରାଚ୍ଚ ସାକ୍ଷାତ୍କ୍ରିୟେତ୍ ତତ୍ ॥ ୧୭୩॥

ନ ତଚ୍ଚକ୍ଷୁଷା ଲକ୍ଷ୍ୟତେ ଯତ୍ନତୋଽପି

ଭବେ ଭକ୍ଷିତେ ତେନ ନୋ ତସ୍ୟ ରକ୍ଷା ।

ଯଦକ୍ଷୟ୍ୟ-ମୋକ୍ଷଂ ଦଦାତ୍ୟକ୍ଷୟଂ ତଦ୍

ଦୟାଲୁଃ ସ୍ୱଭକ୍ତସ୍ୟ ପକ୍ଷଂ କରୋତି ॥ ୧୭୪॥

ଲିଖତ୍ୟେବ ଭାବ୍ୟଂ ବିଧିଃ ସର୍ୱଭାଲେ

ପରଂ ତଲ୍ଲଲାଟେଽସ୍ତି କୋ ଲେଖକର୍ତା ।

ହରଃ ସର୍ୱସଂହାରକୋଽସ୍ତ୍ୟନ୍ତକାଲେ

ପରଂ ଶଙ୍କରୋ ଦହ୍ୟତେଽନ୍ତେ ଚ କେନ ॥ ୧୭୫॥

କୃତା ଯେନ ତେ ଦ୍ୱାଦଶାଦିତ୍ୟଦେବା

ଅସଙ୍ଖ୍ୟାତଶକ୍ରାଶ୍ଚ ରୁଦ୍ରାସ୍ତଥୈବ ।

ଅନ୍ୱିଷ୍ୟମାଣଃ ସ ଦେବୋ ନ ଲଭ୍ୟୋ

ନ ବିଜ୍ଞାୟତେ କୀଦୃଶଃ କୋଽସ୍ତି ମୁଖ୍ୟଃ ॥ ୧୭୬॥

ନ ଖଣ୍ଡ୍ୟୋ ନ ଭଙ୍ଗ୍ୟୋ ଭବେଦ୍ ଦେବଦେବୋ

ନ ଚାଲ୍ୟୋ ନ ନାମ୍ୟୋ ନ ବୈ ଦୀନକଲ୍ପଃ ।

ନ ଚାଦେୟରୂପୋ ନ ଦୃଗ୍ଗୋଚରୋଽସ୍ତି

ନ ବିଜ୍ଞାୟତେଽହନ୍ତୟା ସର୍ୱଗୋଽପି ॥ ୧୭୭॥

ପ୍ରିୟୋ ଯସ୍ୟ ଯସ୍ତସ୍ୟ ପୂଜ୍ୟଃ ସ ଦେବଃ

ପରଂ ବେତ୍ତି ନୋ ଦେବଦେବଂ ତୁ କଶ୍ଚିତ୍ ।

ବସନ୍ତ୍ୟେବ ଦେବା ଜଗତ୍ୟାମନନ୍ତା

ରତିର୍ୟତ୍ର ତଦ୍-ଭକ୍ତିରେବାଽସ୍ତି ବର୍ୟା ॥ ୧୭୮॥

ତ୍ରୟ୍ସ୍ତେ ତୁ ଲୋକା ଯତଃ ସମ୍ବଭୂବୁଃ

ନ ତଂ ଦେବବର୍ୟଂ ପ୍ରବକ୍ତୀହ କଶ୍ଚିତ୍ ।

ଜଗତ୍ୟାଂ ବରିଷ୍ଠୋଽସ୍ତି ଦେବଃ ସୁଗୁପ୍ତୋ

ବିନା ସଦ୍ଗୁରୁଂ ନୈବ ଦୃଶ୍ୟଃ କଦାଚିତ୍ ॥ ୧୭୯॥

ଗୁରୁତ୍ୱେ ସ୍ଥିତାଃ କୋଟିଶଃ ସନ୍ତି ଭୂମୌ

ଅନେକେଷୁ ମନ୍ତ୍ରେଷୁ ତନ୍ତ୍ରେଷୁ ଶକ୍ତାଃ ।

ସଦା କାମକାମାଃ କଥା-ଗୀତ-କାରା

ନୃଣାଂ ଭ୍ରାମକା ନୈବ ମୋକ୍ଷପ୍ରଦାସ୍ତେ ॥ ୧୮୦॥

ନ ବୈ ବଞ୍ଚକୋ ନାଭିଚାରୀ ନ ଚାଢ୍ୟୋ

ନ ବା ନିନ୍ଦକୋ ମତ୍ସରୀ ଭକ୍ତିହୀନଃ ।

ନ ଯତ୍ସଙ୍ଗବାଧା ନ ବିତ୍ତାପହାରୀ

ଜଗତ୍ୟାଂ ତୁ ଯୋ ବ୍ରହ୍ମବୋଧଃ ସ ସାଧୁଃ ॥ ୧୮୧॥

ହୃଦା କାମୁକୋ ନିଃସ୍ପୃହତ୍ୱଂ ବଦେଚ୍ଛେଦ୍

ବିନା ତତ୍କ୍ରିୟାଂ ବାକ୍ପଟୁତ୍ୱଂ ବୃଥୈବ ।

ଯଥା ବକ୍ତି ତାଦୃକ୍ ପ୍ରବୃତ୍ତିର୍ହି ଯସ୍ୟ

ମନଃ ସଦ୍ଗୁରୁର୍ନିଶ୍ଚିତବ୍ୟଃ ସ ଏବ ॥ ୧୮୨॥

ଜ୍ଞାନୀ ବିବେକୀ ବିରକ୍ତଶ୍ଚ ଭକ୍ତଃ

କୃପାଲୁର୍ମନସ୍ୱୀ କ୍ଷମୀ ଯୋଗୟୁକ୍ତଃ ।

ସୁଦକ୍ଷଃ ପ୍ରଭୁଶ୍ଚାତୁରୋ ଯଶ୍ଚ ବିଦ୍ୱାନ୍

ଭବେତ୍ ତସ୍ୟ ସଙ୍ଗେ ସମାଧାନ-ଲାଭଃ ॥ ୧୮୩॥

ଅଜଂ ଯତ୍ ତଥାଽନାଗତଂ ଚୈବ ଯଦ୍ଧି

ବଚୋଭିସ୍ତୁ ତଜ୍ଜ୍ଞାୟତେ ସଜ୍ଜନାନାମ୍ ।

ଅନିର୍ୱାଚ୍ୟମେବାସ୍ତି ଯତ୍ ତଚ୍ଚ ବାଚ୍ୟଂ

ମନଃ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦମନ୍ୱେଷଣୀୟମ୍ ॥ ୧୮୪॥

ନିଲୀନୋ ଭବେଦାଦରାଦ୍ ରାମରୂପେ

ଭୟାତୀତତା ନିଶ୍ଚିତା ସ୍ୱେ ସ୍ୱରୂପେ ।

କଦାପ୍ୟେହ ନାସାଦ୍ୟତେ ମାର୍ଗ୍ୟମାଣଃ

ସଦୈକଂ ଭବେଦ୍ୟନ୍ନ ତସ୍ମିନ୍ ବିଭେଦଃ ॥ ୧୮୫॥

ମନଃ ସଂନିଧୌ ତେ ସଦା ରାଘବୋଽସ୍ତି

ମନଃ ସଜ୍ଜନ ! ମାର୍ଗୟ ତ୍ୱଂ ହି ସତ୍ୟମ୍ ।

ତବାଽଖଣ୍ଡିତୋ ରାଘବେଣାସ୍ତି ଯୋଗୋ

ବିନିଷ୍କାସୟ ସ୍ୱାନ୍ତରାତ୍ ତାମହନ୍ତାମ୍ ॥ ୧୮୬॥

ମନଃ ପିଣ୍ଡ-ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡୟୋର୍ଭୂତସାମ୍ୟଂ

ସମସ୍ତଂ ତ୍ୱିଦଂ ବ୍ରହ୍ମରୂପେ ନ କିଞ୍ଚିଦ୍ ।

ମନୋ ଭାତି ଯଦ୍ୟତ୍ ନ ତତ୍ତତ୍ ସଦସ୍ତି

ସୁଖେ ସଂସ୍ଥିତିଃ ସଙ୍ଗମୁତ୍ସୃଜ୍ୟ କାର୍ୟା ॥ ୧୮୭॥

ଅହଂ-ପାଶମୁଚ୍ଛିଦ୍ୟ ବିଜ୍ଞାନ-ଶସ୍ତ୍ରୈଃ

ବିଦେହସ୍ଥିତିର୍ଭକ୍ତିତଃ ସେବନୀୟା ।

ବିରକ୍ତେର୍ବଲାତ୍ ସର୍ୱନିନ୍ଦ୍ୟଂ ବିବର୍ଜ୍ୟ

ସୁଖେ ସଂସ୍ଥିତିଃ ସଙ୍ଗମୁତ୍ସୃଜ୍ୟ କାର୍ୟା ॥ ୧୮୮॥

ପୃଥିବ୍ୟାଦିକୃଦ୍ ଦେବ ଆଲୋକନୀୟୋ

ଯଦାଲୋକନେ ମୁକ୍ତିଲାଭୋଽସ୍ତି ସଦ୍ୟଃ ।

ଗୁଣୈଃ ସଂୟୁତୋ ନିର୍ଗୁଣ ସେବନୀୟଃ

ସୁଖେ ସଂସ୍ଥିତିଃ ସଙ୍ଗମୁତ୍ସୃଜ୍ୟ କାର୍ୟା ॥ ୧୮୯॥

ସ ନୋ କାର୍ୟକର୍ତା ନ ବା ସୃଷ୍ଟିଭର୍ତା

ପରାୟାଃ ପରୋ ନୋ ବିବର୍ତେନ ଲିପ୍ତଃ ।

ସ ବୈ ନିର୍ୱିକଲ୍ପୋ ବିକଲ୍ପ୍ୟୈବ ସେବ୍ୟଃ

ପରିତ୍ୟଜ୍ୟ ସଙ୍ଗଂ ସୁଖଂ ସ୍ଥେୟମତ୍ର ॥ ୧୯୦॥

ନ ଦେହାତ୍ମଧୀ-ନିଶ୍ଚୟୋ ଯସ୍ୟ ନଷ୍ଟୋ

ନ କଲ୍ପାନ୍ତକାଲେଽପି ସ ଜ୍ଞାନବାନ୍ ସ୍ୟାତ୍ ।

ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ନୋଽହନ୍ତୟା ବେତ୍ତି କଶ୍ଚିଦ୍

ମନୋଽଜ୍ଞାନଜାଂ ଶୂନ୍ୟତାଂ ନୋ ଜହାତି ॥ ୧୯୧॥

ମନଃସ୍ପର୍ଶହୀନଂ ସ୍ଥିରଂ ଯତ୍ସ୍ୱରୂପଂ

ଅଭେଦେନ ଚିନ୍ତ୍ୟଂ ହି ସର୍ୱୋତ୍ତମସ୍ୟ ।

ନ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତୟୋଗ୍ୟଂ ଭବେତ୍ ତସ୍ୟ କିଞ୍ଚିଦ୍

ନ ନିଃସଙ୍ଗତା ସଙ୍ଗତା ତତ୍ର ସତ୍ୟା ॥ ୧୯୨॥

ପରେଶେ ନ ବିଜ୍ଞାତତାଽଜ୍ଞାତତା ବା

ସ ନୋ ବର୍ଣ୍ୟତେ ବେଦଶାସ୍ତ୍ରୈଃ ପୁରାଣୈଃ ।

ଅଦୃଶ୍ୟୋ ନ ଦୃଶ୍ୟୋ ନ ସାକ୍ଷୀ ତୟୋର୍ୱା

ଶ୍ରୁତିର୍ୟସ୍ୟ ନାନ୍ତଂ ବିଜାନାତି ନୈବ ॥ ୧୯୩॥

ହୃଦିସ୍ଥୋଽସ୍ତି କଃ କୀଦୃଶୋ ଦେବବର୍ୟୋ

ଗୁରୁଃ ସାଦରଂ ସାଧକେନାଽଥ ପୃଷ୍ଟଃ ।

ପରିତ୍ୟଜ୍ୟ ଦେହଂ ବସତ୍ୟେଷ କୁତ୍ର

ପ୍ନର୍ୱାସୟୋଗ୍ୟଂ କ୍ୱ ସଂସ୍ଥାନମସ୍ୟ ॥ ୧୯୪॥

ଇତି ପ୍ରାହ ଜାନୀହି ଦେବୋ ହି ହୃତ୍ସ୍ଥୋ

ନଭୋବତ୍ସଦା ବ୍ୟାପକୋଽପ୍ୟପ୍ରଲିପ୍ତଃ ।

ନ ଗଚ୍ଛତ୍ୟଥୋ ନୋପଗଚ୍ଛତ୍ୟଜସ୍ରଂ

ଋତେ ତେନ ରିକ୍ତଂ ସ୍ଥଲଂ ନୈବ କିଞ୍ଚିତ୍ ॥ ୧୯୫॥

ନଭୋବିଭ୍ରମଦ୍-ରେଣୁମାତ୍ରଂ ସ୍ଥଲଂ ନୋ

ରଘୂଣାମଧୀଶେନ ରିକ୍ତଂ ବିଭାତି ।

ପ୍ରବୃତ୍ତୋ ହି ତଦ୍ଦର୍ଶନେ ଯଃ ସ ତସ୍ମିନ୍

ଲୟଂ ଯାତ୍ୟଲକ୍ଷ୍ୟଂ ଚ ଲକ୍ଷ୍ୟଂ ଚ ଲୀନମ୍ ॥ ୧୯୬॥

ନଭୋବଦ୍ଧି ତଦ୍ ବ୍ୟାପକଂ ରାମରୂପଂ

ହୃଦା ଚିନ୍ତିତଂ ସ୍ୟାଦ୍ ଭବଭ୍ରଂଶହେତୁଃ ।

ବିଲୀନା ଭବେଦ୍ଦେହଧୀସ୍ତସ୍ୟ ବୋଧାଦ୍

ଯଥେଚ୍ଛଂ ସୁଦୃଷ୍ଟେଽପି ତୃପ୍ତିସ୍ତୁ ନାସ୍ତି ॥ ୧୯୭॥

ନଭଃ ସଂସ୍ଥିତଂ ବ୍ୟାପ୍ୟ ବିଶ୍ୱଂ ଯଥେଦଂ

ତଥା ରାମ ଇତ୍ଥଂ ନ ସାମ୍ୟଂ କଥଞ୍ଚିତ୍ ।

ସ ଚାସ୍ତ୍ୟଦ୍ୱିତୀୟଃ ସ୍ୱଭାବାଦ୍ ହି ରାମଃ

ତଦର୍ଥଂ ହି ବ୍ୟର୍ଥଂ ପଦଂ ବ୍ୟାପକେତି ॥ ୧୯୮॥

ପୁରାଣଂ ତତଂ ସର୍ୱତୋ ଯତ୍ସ୍ୱରୂପଂ

ନ ତର୍କସ୍ୟ ଲେଶୋଽପି ଯସ୍ମିନ୍ୱିଧେୟଃ ।

ନିଗୂଢଂ ପରନ୍ତ୍ୱାଶୁ ତତ୍ସ୍ୟାତ୍ସୁଗମ୍ୟଂ

ପ୍ରତାପାଦ୍ ଗୁରୋରଦ୍ୱିତୀୟେତିସଞ୍ଜ୍ଞମ୍ ॥ ୧୯୯॥

ସ୍ୱରୂପଂ ତୁ ଯଜ୍ଜ୍ଞାୟତେ ଜ୍ଞାନୟୋଗାତ୍

ସ୍ଫୁଟ ସାକ୍ଷିତାଽନ୍ତର୍ହିତା ତତ୍ର ସର୍ୱା ।

ଭବେଦୁନ୍ମନୀ କୁଣ୍ଠିତା ବାକ୍ଚ ସଦ୍ୟଃ

ସ ଏବ ସ୍ୱୟଂ ରାମଦୃକ୍ ସର୍ୱତୋ ଯଃ ॥ ୨୦୦॥

କଦାପ୍ୟାତ୍ମବୋଧେ ଦ୍ୱିତୀୟଂ ନ ଭାତି

ନ ବୈ ମାନସେ ଦ୍ୱୈତଲେଶୋଽସ୍ତି କିଞ୍ଚିତ୍ ।

ଗତୈର୍ଜନ୍ମସଙ୍ଘୈଃ ସ୍ୱରୂପୋପଲବ୍ଧିଃ

ବିଦେହସ୍ଥିତୌ ସର୍ୱ-କାୟା-ନିରାସଃ ॥ ୨୦୧॥

ମନୋ ଯତ୍ସୁଗୁହ୍ୟଂ ତ୍ୱୟା ତଦ୍ଧି ଲବ୍ଧଂ

ପ୍ରକାର୍ୟସ୍ତ୍ୱୟା ରକ୍ଷଣେ ତସ୍ୟ ଯତ୍ନଃ ।

ଦୃଢପ୍ରତ୍ୟଯାର୍ଥଂ ସଦା ଶ୍ରାବ୍ୟମେତନ୍

ମନଃ ସାଧୁସଙ୍ଗାଦ୍ଧି ଧନ୍ୟତ୍ୱମେଷି ॥ ୨୦୨॥

ମନଃ ସର୍ୱସଙ୍ଗଂ ପରିତ୍ୟଜ୍ୟ ଦୂରାଦ୍

ବିଧେୟଃ ସଦା ସାଦରଂ ସାଧୁସଙ୍ଗଃ ।

ମହାଦୁଃଖଭଙ୍ଗଃ ସତାଂ ସଙ୍ଗମେନ

ବିନା ସାଧନଂ ତେନ ସନ୍ମାର୍ଗଲାଭଃ ॥ ୨୦୩॥

ମନା ସର୍ୱ ସଙ୍ଗାପହଃ ସାଧୁସଙ୍ଗୋ

ମନସ୍ତତ୍କ୍ଷଣଂ ମୋକ୍ଷଦଃ ସଙ୍ଗମୈଷଃ ।

ମନଃ ସାଧକାନ୍ ମୋଚୟତ୍ୟେଷ ଶୀଘ୍ରଂ

ମନଃ ସର୍ୱଥା ଦ୍ୱୈତନାଶକ୍ଷମୋଽୟମ୍ ॥ ୨୦୪॥

ମନୋବୋଧମାକର୍ଣ୍ୟ ଦୋଷାଃ ପ୍ରୟାନ୍ତି

ଜଡାଃ ସାଧନା-ଯୋଗ୍ୟତାଂ ଚୋପୟାନ୍ତି ।

ତତୋ ଜ୍ଞାନବୈରାଗ୍ୟସାମର୍ଥ୍ୟଲାଭୋ

ବିମୁକ୍ତିସ୍ତତୋ ଦାସବାକ୍ୟପ୍ରତୀତ୍ୟା ॥ ୨୦୫॥

॥ ଜୟ ଜୟ ରଧୁବୀର ସମର୍ଥ ॥

ଗୁଣାଭ୍ରାଙ୍କଶୀତାଂଶୁଭିଃ ସଂମିତେଽବ୍ଦେ

ତତଶ୍ଚୈତ୍ରଶୁକ୍ଲେଽର୍କବାରେ ନବମ୍ୟାମ୍ ।

ମନୋବୋଧମେନଂ ତପତ୍ୟାସ୍ତଟସ୍ଥୋ

ଗୁରୋ ରାମଦାସସ୍ୟ ଦାସଶ୍ଚକାର ॥

ପରଂ ନୋଽଖିଲଂ ତଦ୍ୟଥାର୍ଥପ୍ରକାଶଂ

ସଦୋଷଂ ପୁନର୍ମୁଦ୍ରଣଂ ଚାପ୍ୟଯୁକ୍ତମ୍ ।

ଅତଃ ଶ୍ରୀସମର୍ଥୈରନୁପ୍ରେରିତେନ

ସମଗ୍ରଂ ସୁସଂଶୋଧିତଂ ପ୍ରୀତୟେଽସ୍ତୁ ॥

ଆପଦାମପହର୍ତାରଂ ଦାତାରଂ ସର୍ୱସମ୍ପଦାମ୍ ।

ଲୋକାଭିରାମଂ ଶ୍ରୀରାମଂ ଭୂୟୋ ଭୂୟୋ ନମାମ୍ୟହମ୍ ॥

॥ ଶ୍ରୀ ରାମ ଜୟ ରାମ ଜୟ ଜୟ ରାମ ॥

.