ଅଷ୍ଟଶ୍ଲୋକୀ-ରାମାୟଣମ୍
ଅଷ୍ଟଶ୍ଲୋକୀ-ରାମାୟଣମ୍
॥ ଓଁ ଶ୍ରୀ ଗଣେଶାୟ ନମଃ ॥
॥ ଶ୍ରୀରାମଃ ସର୍ୱମଙ୍ଗଲମ୍ ॥
ଭଗବାନ୍ ଶ୍ରୀରାମ ନେ ଶରଣାଗତ-ରକ୍ଷା କେ ଲିଏ ଜୋ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କୀ ଥୀ, ଉସକା ଚିତ୍ରଣ ମହର୍ଷି ବାଲ୍ମୀକି ନେ ଅପନୀ ରାମାୟଣ କେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡ ମେଂ ବଡ଼ା ହୃଦୟାକର୍ଷକ କିୟା ହୈ; ଜିସେ ଅନୂଠା ସମଝତେ ହୁଏ ମହର୍ଷି ବେଦବ୍ୟାସଜୀ ନେ ଭୀ ଅପନୀ ଅଧ୍ୟାତ୍ମରାମାୟଣ କେ ଉସୀ କାଣ୍ଡ ମେଂ ଜ୍ୟୋଂ-କା-ତ୍ୟୋଂ ଅପନାୟା ହୈ । ଦେଖିଏ :-
ଶ୍ଲୋକ -
ସକୃଦେବ ପ୍ରପନ୍ନାୟ ତବାସ୍ମୀତି ଚ ଯାଚତେ ।
ଅଭୟଂ ସର୍ୱଭୂତେଭ୍ୟୋ ଦଦାଭ୍ୟେତଦ୍ ବ୍ରତଂ ମମ ॥
- ବାଲ୍ମିକୀ ରାମାୟଣ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡ ଅଧ୍ୟାୟ ୧୮, ଶ୍ଲୋକ ୩୩
- ଅଧ୍ୟାତ୍ମରାମାୟଣ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡ ଅଧ୍ୟାୟ ୩, ଶ୍ଲୋକ ୧୨
ଭାବାନୁବାଦ ଦୋହା -
``ତେରା ହୂଁ'' ଯୋଂ ସରନ ଆ ଜାଚେ କୋଈ ଜୀବ ।
ମୈଂ ଉସକୋ ଦେତା ଅଭୟ ଯହ ବ୍ରତ ମମ ସୁଗ୍ରୀବ ॥
ଓଁ ନମୋ ନାରାୟଣାୟାସ୍ତୁ ।
``ଓଁ''କାର ରୂପାୟ ସମଗ୍ରଚନ୍ଦ୍ରା
``ନ''ନାୟ ଲୋକତ୍ରିତୟେଶ୍ୱରାୟ ।
``ମୋ''ଘେତରାଙ୍ଘ୍ରି-ସ୍ମରଣ-ପ୍ରମାଣା
``ନାରାୟଣାୟାସ୍ତୁ'' ନତିଃ ପରାୟ ॥
ଶ୍ରୀରାମଃ ସର୍ୱମଙ୍ଗଲମ୍ ।
ଶ୍ଲୋକ -
ସକୃଦେବ ପ୍ରପନ୍ନାୟ ତବାସ୍ମୀତି ଚ ଯାଚତେ ।
ଅଭୟଂ ସର୍ୱଭୂତେଭ୍ୟୋ ଦଦାଭ୍ୟେତଦ୍ ବ୍ରତଂ ମମ ॥
ଦୋହା -
``ତେରା ହୂଁ'' ଯୋଂ ସରନ ଆ ଜାଚେ କୋଈ ଜୀବ ।
ମୈଂ ଉସକୋ ଦେତା ଅଭୟ ଯହ ବ୍ରତ ମମ ସୁଗ୍ରୀବ ॥
``ସ''ଚ୍ଚିତ୍ପରାନନ୍ଦମୟୋ ରମେଶଃ
``କୃ''ପାନିଧୀ ରାବଣମୁଖ୍ୟଂ-ହତ୍ୟୈ ।
``ଦେ''ବୈଃ ସ୍ତୁତୋଽସ୍ୟାଂ ଭୁବି ରାମନାମ୍ନା-
``ଽବ''ତୀର୍ଣ ଆର୍ୟାନବିତୁଂ ଚ ଧର୍ମମ୍ ॥ ୧॥
``ତେ''ଜସ୍ୱୀ ଦେବୋଂ କୀ ସ୍ତୁତି ସୁନ ବିଷ୍ଣୁ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ-ସ୍ୱରୂପ ।
``ରା''ମ ନାମ ସେ ପୁଣ୍ୟ-ଭୂମି ମେଂ ପ୍ରକଟ ଧର ଅବତାର ଅନୂପ ॥
``ହୂଁ''ଡା-ହୂଁଡୀ ରଚତେ ରାବଣ ଆଦି ରାକ୍ଷସୋଂ କା କ୍ଷୟ-କର୍ମ ।
``ଯୋଂ'' ଫିର ``ତ୍ରାହି'' ମଚାତେ ଜନ କୀ ରକ୍ଷା ସେ ରଚନା ଥା ଧର୍ମ ॥ ୧॥
``ପ୍ର୍''ଅହ୍ୱଃ କିଶୋରଃ ପିତୁରାକୁଲୋତ୍ଥା-
``ଽଽପ''ନ୍ନେନ ଗତ୍ୱା ସହ କୌଶିକେନ ।
``ନା''ଶଂ ନୟନ୍ ସାବରଜୋ ନିଶାଟାନ୍
``ଯ''ଜ୍ଞଂ ତଦୀୟଂ ପ୍ରରରକ୍ଷ ରାମଃ ॥ ୨॥
``ସ''ରଲ କିଶୋର ସୁନମ୍ର, ପିତା କା ଆକୃଲ ଭୀ ପାକର ଆଦେଶ ।
``ର''ଘୁବର ସାନୁଜ ଆଶ୍ରିତ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର-ସଙ୍ଗ ଜା ବନ-ପ୍ରଦେଶ ॥
``ନ''ର-ଭକ୍ଷକ ଯଜ୍ଞାନ୍ତକ ରାକ୍ଷସ-ସେନା କା କରତେ ସଂହାର ।
``ଆ''ର୍ଷ ଯଜ୍ଞ-ରକ୍ଷା କେ କାରଣ ବନେ; ଖୁଲା ତବ ଧର୍ମ-ଦ୍ୱାର ॥ ୨॥
``ତ''ତୋ ମୁନିସ୍ତ୍ରୀଂ ସ୍ଫୁଟୟନ୍ ପଦା ଶିଲାଂ
``ବା''ସ୍ତ୍ୱାଦି-ରଭ୍ୟାଂ ମିଥିଲାଂ ଦଦର୍ଶ ସଃ ।
``ମୀ''ମାଂସମାନଷୁ ବଲଂ ଚ ରାଜସୁ
``ତି''ଷ୍ଠନ୍ ନିମେଷଂ ଶିବଚାପମାଭନକ୍ ॥ ୩॥
``ଜା''ତେ ହୁଏ ବହାଁ ସେ, ପଦ ସେ ଛୂକର ଶିଲା ଅହଲ୍ୟୋଦ୍ଧାର ।
``ଚେ''ଷ୍ଟା କୋ ଦିଖଲା କର ପ୍ରଭୁ ନେ ଦେଖୀ ମିଥିଲା ସୁଗୃହ-ପ୍ରକାର ॥
``କୋ''ଈ ଅପନେ କଈ ରାମ କେ ଶୌର୍ୟ ଜାଁଚତେ ରହେ ବଡ଼େ ।
``ଈ''ଶ-ଧନୁଷ କୋ ତଭୀ ଉନହୋଂନେ ତୋଡ଼ା; ଏକ ନିମେଷ ଖଡ଼େ ॥ ୩॥
``ଚ''କୋରନେତ୍ରା ପରମେକମିତ୍ରା
``ଯା'' ପ୍ରାଗ୍ୟମୈଷୀଦିହ୧ ଜାନକୀ ସା ।
``ଚ''କୋରନେତ୍ରା ପରମେ କମିତ୍ରା
``ତେ''ନୋପୟେମେଽହ୍ମି ରଘୂତ୍ତମେନ ॥ ୪॥
``ଜୀ''ବନ-ମିତ୍ର ଏକ ଜୋ ରଖତୀ ଜିନ୍ହେଂ ପୂର୍ୱଂ ଅତି ଚାହ ଚୁକୀ ।
``ବ''ହ ଭୀ ଇଚ୍ଛୁକ ଚତୁରଶିରୋମଣି ସମଝେ, ମୁଝେ ସରାହ ଚୁକୀ ॥
``ମୈଂ''କେ ମେଂ ହୀ ଉନ ସୀତା କୋ ବ୍ୟାହ ଲିୟା ରଘୁବର ନେ ।
``ଉ''ସ ସୁଦିନୀୟ ବିବାହୋତ୍ସବ କୀ ମହିମା କୋ କବି କ୍ୟା ବରନୀ ॥ ୪॥
``ଅ''ଙ୍ଗୀକୃତଂ ପ୍ରାଗ୍ ବରମାପ୍ୟ କୈକୟୀ
``ଭ''ର୍ତ୍ରା ବନଂ ଗନ୍ତୁମଶାତ୍ ସୁତାଗ୍ରଜମ୍ ।
``ଯଂ'' ଯୌବରାଜ୍ୟାର୍ଥମସଞ୍ଜୟତ୍ ପିତା,
``ସ''ର୍ପୋ ବିଧିଶ୍ଚ ସ୍ତ ଉଭୌ ହି ଜିହ୍ନଗୌ ॥ ୫॥
``ସ''ଞ୍ଜ କିୟା ଜିସ ସୁତ କୋ ନୃପ ନେ ଯୌବରାଜ୍ୟ-ପଦ କୋ ପାନେ ।
``କୋ''ପିତ ଉସେ କୈକୟୀ ବୋଲୀ, ପତି କୋ ବନା ବିପିନ ଜାନେ ॥
``ଦେ''ନା ଥା ନୃପ କୋ ଥାତୀ ବର, ମାଁଗା ଥା ଉସନେ ତବ ହୀ ।
``ତା''ରତମ୍ୟ କ୍ୟା ସାଁପ ବ ବିଧି ମେଂ, ଦୋନୋଂ ହୋଂ ଚଟ କୁଟିଲ କହୀମ୍ ॥ ୫॥
``ବ''ନେ ଖରାଦୌ ନିହତେ, ଦଶାସ୍ୟୋ
``ଭୂ''ତ୍ୱା ସମାୟୋ ହରତି ସ୍ମ ସୀତାମ୍ ।
``ତେ''ଭ୍ୟୋ ନିରୈତ୍ତତ୍ ସ ତୁ ଦଣ୍ଡକେଭ୍ୟୋ
``ଯୋ''ଗ୍ୟାଂ ସୁକଣ୍ଠେନ ତଥାଽଽପ ମୈତ୍ରୀମ୍ ॥ ୬॥
``ଅ''ବ ଅରଣ୍ୟ ମେଂ ଖରାଦି ରାକ୍ଷସ ରଘୁବର ନେ ଜ୍ୟୋଂ ହୀ ମାରେ ।
``ଭ''ରସକ ମାୟା କର ରାବଣ ନେ ହରୀ ଜାନକୀ ଛଲ ଧାରେ ॥
``ଯ''ହ ଦଣ୍ଡକ ବନ ଛୋଡ଼ ଯହାଂ ସେ ଚଲେ ରାମ ଫିର ଭୀ ଆଗେ ।
``ଯ''ଥାୟୋଗ୍ୟ ସୁଗ୍ରୀବ-ଆର୍ତ କୋ ମିତ୍ର କିୟା, ଆଶ୍ରୟ ମାଁଗେ ॥ ୬॥
``ଦ''ଣ୍ଡଂ ଦଦେଽଧାର୍ମିକ-ବାଲିନେ, ସ୍ରଗ୍-
``ଦା''ଭ୍ନାଽଭିଷେକସ୍ୟ ସୁକଣ୍ଠମାର୍ଚତ୍ ।
``ଯେ''ତେ ହନୂମାଞ୍ଜନକାତ୍ମଜାପ୍ତ୍ୟୈ
``ତଦ୍''-ବୃତ୍ତମାଖ୍ୟାଦୁଭ୍ୟୋଃ କୃତାର୍ଥଃ ॥ ୭॥
``ହ''ଠୀ ଦୁରାଚାରୀ ବାଲୋ କୋ ପ୍ରାଣଦଣ୍ଡ କା ପାତ୍ର କିୟା ।
``ବ୍ର''ତ ଧାରୀ ସୁଗ୍ରୀବ-ମିତ୍ର କୋ ତବ ହୀ ଉସକା ରାଜ୍ୟ ଦିୟା ॥
``ତ''ନ-ମନ ସେ ହନୁମାନ ।ଜୁଟେ ଫିର, ସକୁଶଲ ସୀତା କୋ ପାୟା ।
``ମ''ଧୁରାମୃତ ଉନ ଦମ୍ପତିୟୋଂ କୀ କର୍ଣାଞ୍ଜଲି ମେଂ ଟପକାୟା ॥ ୭॥
``ବ୍ର''ତୀ ଦଶାସ୍ୟଂ ସ ଜଘାନ, ତତ୍ପଦଂ
``ତଂ'' ଭକ୍ତମାନେଷ୍ଟ, ଯ ଆଶ୍ରିତଃ ପୁରା ।
``ମ''ନ୍ତ୍ରାଭିଷିକ୍ତୋ ରଘୁରାଟ୍ ସ ସୀତୟା
``ମ''ନୋରଥାନ୍ ରାଜ୍ୟମଥାପ୍ୟ ପୂର୍ଣବାନ୍ ॥ ୮॥
``ମ''ର୍ୟାଦାପୁରୁଷୋତ୍ତମ ପ୍ରଭୁ ନେ ଉସ ମଦାନ୍ଧ ରାବଣ କୋ ମାର ।
``ସୁ''ହୃଦ ବିଭୀଷଣ କୋ ଦେ ଉସକା ସାରା ସାଜ୍ୟ ନିଭାୟା ପ୍ୟାର ॥
``ଗ୍ରୀ''ବା ମେଂ ବନମାଲ, ମୁକୁଟ ଶିର, ପା ମନ୍ତ୍ରୋଂ ସେ ନୃପାଭିଷେକ ।
``ବ''ହୀ ରାଜ୍ୟ ପା ସୀତାପତି ନେ କିୟେ ମନୋରଥ ପୂର୍ଣ ଅନେକ ॥ ୮॥
ଅଷ୍ଟଶ୍ଲୋକୀ-ରାମାୟଣମିତି ପଦ୍ୟାନୁବାଦ ସମ୍ବଲିତମ୍ ।
ରାମାଶ୍ରୟାର୍ଥ-ସିଦ୍ଧ୍ୟୈ ନିତ୍ୟାନନ୍ଦେନ ଶାସ୍ତ୍ରିଣା ରଚିତମ୍ ॥
॥ ଇତି ଶ୍ରୀ ନିତ୍ୟାନନ୍ଦଶାସ୍ତ୍ରୀ ଦାଧୀଚବିରଚିତା ଅଷ୍ଟଶ୍ଲୋକୀ-ରାମାୟଣ ସମାପ୍ତା ॥
ଓଁ ଶ୍ରୀ ସୀତାପତୟେ ରାମଚନ୍ଦ୍ରାୟ ନମଃ ॥
ଓଁ ଶ୍ରୀ ରାମାନୁଜ ଭରତଶ୍ଚ ଲକ୍ଷ୍ମଣଶ୍ଚ ଶତ୍ରୁଘ୍ନେଭ୍ୟୋ ନମଃ ॥
ଓଁ ହଂ ହନୁମତେ ନମଃ ॥
ଚରଣୋଂ କେ ପ୍ରଥମାକ୍ଷରୋଂ ମେଂ ଇନ୍ହେଂ ଦିଖାତେ ହୁଏ ମୈଂନେ ଭାବାନୁବାଦ-ସହିତ ଯହ ଅଷ୍ଟଶ୍ଲୋକୀ-ରାମାୟଣ ରଚକର ଭଗବଦ୍-ଭକ୍ତୋଂ କୀ ସେବା ମେଂ ଉପସ୍ଥିତ କୀ ହୈ । ଆଶା ହୈ, ଇସକା ସଦୁପୟୋଗ କରତେ ହୁଏ ବେ ଲାଭ ଉଠାୟେଙ୍ଗେ ।
- ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ଶାସ୍ତ୍ରୀ ଦାଧୀଚ ।
.
Comments
Post a Comment